مثلث اژدهای ژاپن

 

مثلث اژدهای  ژاپن

مثلث اژدها متضاد مثلث شیطان یا مثلث برمودا است که ساحل فلوریدا یکی از راس های آن میباشد. یکی از راسهای مثلث اژدها ساحل ژاپن است. این دو مثلث تقریبا موازی و در جهت مخالف هم در جهان قرار دارند. مثلث اژدها نیز مانند مثلث برمودا در طی قرنها داستانهای زیادی از اتفاقات ناخواسته و عجیب را رقم زده است.

 

 

 قطبین مغناطیسی در شرق ژاپن که تقریبا نقطه ای هم اندازه از نظر طول جغرافیایی با مثلث برمودا می باشد، و شاید سالیان پیشتر از مثلث برمودا در آن حوادثی برای کشتیها و اکنون هواپیماها رخ می داده؛ ناحیه ای وجود دارد با اختلالات مغناطیسی شدیدتر و مخوفتر از مثلث برمودا. این ناحیه در دریای ژاپن بین ژاپن و چین قرار گرفته است و به مثلث شیطان و یا مثلث اژدها معروف است.این ناحیه هم مثل مثلث برمودا کشتیها و هواپیماها را بعضا به طرز عجیبی و غیر قابل باوری ناپدید می سازد. این منطقه از جهان بسی خطرناکتر و مهیج تر و غیرقابل توضیحتر از مثلث برمودا حادثه می آفریند. ولی علت اینکه زیاد معروف نشده است به قول چارلز برلیتز نویسنده مشهور کتابهای برمودا و اژدها می تواند در دو علت نهفته باشد:

 

  – پس از اتفاقات وحشتناک در ناحیه مثلث اژدها، ژاپنی ها بر عکس آمریکایی ها در برمودا راههای دریایی جایگزین راحتری داشتند و ترافیک این ناحیه و به تبع آن حوادث رخ داده شده در آن کاهش یافت. وگرنه از نظر اختلالات مغناطیسی و قدمت حوادث روی داده شده این ناحیه خطرناکتر از برموداست
۲ – علت دومی که آقای چارلز برلیتز بدان اشاره می دارد؛ عدم وجود توضیح علمی و منطقی برای انسانهای اصل تکنولوژی امروزی است که دانشمندان که تقریبا هیچ توجیه عاقلانه و قابل باور و همه جانبه بر این حوادث ندارند، با کمک دولتها این حوادث را گاها مخفی می کنند تا پاسخگوی مردم نباشند

 

 

 این ضعف عدم وجود دلایل قابل تعقل باعث شده است که مردم عامی ژاپنی و چینی روی به داستان پردازی و اساطیر بافی مبنی بر وجود سوپر آزدهایی با چند فرزند در این ناحیه بنمایند. و اصطلاح ژاپنی : Ma – No – Umi یا دریای شیاطین اژدهایی ساخته شود.

 زود باشین به ادامه مطلب برسیم

 

ادامه نوشته

محیط رسوبی ماسه سنگی خطوط ساحلی دریا(مرتبط با موضوعات فصل دوم جغرافیا سال سوم دبیرستان)

 محیط رسوبی ماسه سنگی خطوط ساحلی دریا

مقدمه   

بیشتر رسوبات سیلیسی آواری در طول خطوط ساحلی دریا در سواحل ، جزایر سدی ، پهنه‌های جزر و مدی ، خلیج‌های دهانه‌ای و حاشیه ساحلی کم عمق دورتر از ساحل رسوب کرده‌اند. تامین رسوب ، دامنه جزر و مد ، عمل امواج ، شدت طوفان ، تغییرات سطح آب دریا ، نسبت نرخ فرونشینی به تکتونیک و آب و هوا تماما در رسوبگذاری موثرند.

نمایی از رسوبات خطوط ساحلی

بر اساس دامنه جزر و مد ماسه حالت میکروتایدال ، مزوتایدال و ماکروتایدال در خطوط ساحلی تشخیص داده می‌شود. سواحل و سدها به نحو مطلوبی در نواحی میکروتایدال با عمل امواج قوی تا متوسط گسترش می‌یابند. پهنه‌های جزر و مدی و خلیج‌های دهانه‌ای همانند رشته‌های جزر و مدی در فلات قاره باز به نحو مطلوبی در نواحی ماکروتایدال گسترش می‌یابند. دو سیستم رسوبگذاری اصلی ماسه‌ها در طول خطوط ساحلی شامل سیستم ساحلی- جزایر سدی و سیستم رشته‌های ساحلی - دشت ساحلی می‌باشد.

حالا با مابیا تا بریم دشتهای ساحلی را در ادامه مطلب ببینیم.

ادامه نوشته

طبقه بندی بیابانها (مرتبط به فصل سوم جغرافیا 1)

 

طبقه بندی بیابانها (1)

قبل از شروع بحث لازم می دانم تعريف جامعی براي بيابان هاي طبيعي ايران ارایه کنم: " به استناد نتایج طرح تحقیقاتی تعیین قلمرو جغرافیایی بیابانهای ایران"
از آنجا كه پيدايش بيابانهاي طبيعي ايران ناشي از اثر مشترك و متقابل عوامل محيط طبيعي از جمله زمين شناسي- هيدرولوژي، ژئومرفولوژي، اقليم، پوشش گياهي و خاكمي باشد لذا در تعريف بيابان هم بايد ويژگيهايي از اين پارامترهاي محيط طبيعي مد نظر باشد. با توجه به اين موضوع و بطور عام مي توان گفت:
بيابان به مناطقي اطلاق مي شود كه داراي انواع سازندهاي شور و گچي بوده و تنوع گونه هاي گياهي كه معمولا شامل گياهان شور روي، ماسه روي و خشكزي مي باشد در آن كم است. در اينگونه مناطق خاكهاي گچي، قليا، شور و يا شور و قليا به فراواني يافت مي شود و خاك معمولا فاقد ساختمان بوده و عمق و ميزان ماده آلي آن نيز كم مي باشد. در اين مناطق رخساره هاي متنوع ژئومرفولوژي از قبيل؛ بدلند، كوير، گنبدهاي نمكي، دشت هاي ريگي و تپه هاي ماسه بادي، نبكا، دغ و رمين هاي بدون پوشش گياهي بوضوح ديده مي شوند. حد نهايي ميانگين بارندگي سالانه اين مناطق به200 ميليمتر نمي رسد اين مقدار در برخي از مناطق مركزي ايران حتي كمتر از 90 ميليمتر است. در اين مناطق‌ضريب تغييرات بارندگي بيش از 40 ميليمتر ، صريب بي نظمي بارش بيشتر از 13 ميليمتر و ميزان تبخير عموما بيش از 2000 ميليمتر و در مناطقي مانند يزد و سيستان و بلوچستان به بيش از 3000 ميليمتر در سال نيز مي رسد.

ادامه نوشته

هواشناسی حاره‌ای (مربوط به فصل سوم جغرافیا1)

مقدمه 

بطور میانگین نقشه های سینوپتیکی سطح متوسط دریا نشان می دهند که مرکز کمربند پرفشار جنب حاره ای در حدود عرض جغرافیایی 30 درجه در هر نیمکره قرار دارد. موقعیت متوسط مرکز زبانه کم فشار استاوایی در دور کره زمین نزدیک به عرض 5 درجه شمالی قرار دارد. این عغرض را گاهی استوای هواشناسی می نامند. سیستمهای باد تجارتی هر نیمکره بین کمربندهای پرفشار جنب حاره ای و زبانه کم فشار استوایی قرار دارد. این بادها اکثرا نقاط حاره ها را اشغال می کنند و بنابراین بطور میانگین جهت وزش آنها بورت شرق شمال شرقی در نیمکره شمالی و شرق جنوب شرقی در نیمکره جنوبی است. با حرکت ظاهری سالیانه خورشید ، کمربندهای پرفشار جنب حاره ای و زبانه کم فشار استوایی به طرف شمال و جنوی در طول سال هجرت می کنند. جابجایی کمربندهای پرفشار جنب حاره ای خیلی زیاد نیست و کمی بیشتر از 5 درجه عرض جغرافیایی است. ولی به هر حال موقعیت زبانه کم فشار استوایی ممکن است جابجایی زیادی را انجام دهد. در قسمت اعظم نیمکره شرقی این زبتنه کم فشار موقعیت خود را بیشتر از 30 درجه عرض جغرافیایی تغییر می دهد. در نتنیجه این جابجاییها منطقه ای که بین کمربند پرفشار جنب حاره ای و زبانه کم فشار استوایی واقع می شود از نظر وسعت در طول سال تغییر می کند. انواع مختلف اغتشاشات حاره ای وجود دارد که شدیدترین اغتشاشات سینوپتیکی ، سیکلونهاتی حارخه ای (هاریکن و تیفون) هستند و این نوع اغتشاشات در داخل خود زبانه کم فشار یا در مناطق اطراف وجود دارد. علاوه بر ویژگیهای مقیاس سینوپتیکی گردش عمومی در سطح متوط دریا بسیاری از پدیده های مقیاس متوسط نیز اتفاق می افتد. این پدیده ها اغلب با اختلاف درجه حرارتهای محلی ، ویژگیهای توپوگرافی و غیره همراه باشند. دامنه این پدیده از نسیم دریا و خشکی ، بادکوهستان ، با دشت و غیره شروع شده تا پدیده های شدیدتر نظیر طوفان رعد ئو برق و... و ترنادو ختم می شوند.

 

ادامه نوشته

سیستم اطلاعات جغرافیایی

سیستم اطلاعات جغرافیایی

سامانهٔ اطلاعات مکانی یا سیستم اطلاعات جغرافیایی (Geographic Information Systems) یا GIS یک سیستم کامپیوتری برای مدیریت و تجزیه و تحلیل اطلاعات مکانی بوده که قابلیت جمع آوری، ذخیره، تجزیه وتحلیل و نمایش اطلاعات جغرافیایی (مکانی) را دارد.
هدف نهایی یک سیستم اطلاعات جغرافیایی، پشتیبانی جهت تصمیم گیری های پایه گذاری شده بر اساس دادههای مکانی میباشد و عملکرد اساسی آن بدست آوردن اطلاعاتی است که از ترکیب لایههای متفاوت دادهها با روشهای مختلف و با دید گاههای گوناگون بدست میآیند.

تاریخچه

برای اولین بار در اواسط دهه ۱۹۶۰ در آمریکا کار بر روی اولین سیستم اطلاعات جغرافیایی آغاز شد. در این سیستم ها عکس های هوایی، اطلاعات کشاورزی، جنگلداری، خاک ، زمین شناسی و نقشههای مربوطه مورد استفاده قرار گرفتند.
اولین جی آی اس، جی آی اس ملی کانادا است که در اواخر دههٔ ۱۹۶۰ به وجود آمد و تاکنون مورد استفادهاست. در ایران، اولین مرکزی که به طور رسمی استفاده از این سامانه را در کشور آغاز کرد، سازمان نقشهبرداری کشور بود که در سال ۱۳۶۹ براساس مصوبه مجلس شورای اسلامی، عهدهدار طرح بهکارگیری این سامانه شد .
در یک سیستم اطلاعات جغرافیایی:

• واژه جغرافیایی (Geographic) عبارت است از موقعیت موضوع های داده ها، برحسب مختصات جغرافیایی.
• واژه (Information) یا اطلاعات نشان میدهد که دادهها در GIS برای ارائه دانستههای مفید، نه تنها به صورت نقشهها و تصاویر رنگی بلکه بصورت گرافیک های آماری، جداول و پاسخ های نمایشی متنوعی به منظور جستجوهای عملی سازماندهی میشوند.
• واژه (System) یا سیستم نیز نشان دهنده این است که GIS از چندین قسمت متصل و وابسته به یکدیگر برای کارکرد های گوناگون، ساخته شده است.

ادامه نوشته

زلزله ژاپن را جابه جا کرد

زلزله ژاپن را جابه جا کرد    

در پي رخداد زمين‌لرزه بزرگ روز جمعه ژاپن كه علاوه بر جابه جايي 2.4 متري ساحل ژاپن به جا  به جايي 10 سانتي متري مدار زمين منجر شد تا ساعت 14 روز شنبه به وقت ايران حدود 195 پس لرزه با بزرگي بيش از 5 ريشتر نيز در منطقه به ثبت رسيده كه بزرگي 24 پس لرزه بيش از 6 ريشتر بوده است.

به گزارش ايسنا، رخداد زمين‌لرزه اي با بزرگاي 8.9 در مقياس امواج دروني زمين در ساعت 9 و 10 دقيقه بامداد روز جمعه 20 اسفندماه در 125 كيلومتري شرق ساحل هونشو ژاپن و 380 كيلومتري توكيو بخش‌هاي وسيعي از ژاپن و قسمت‌هايي از شرق چين و روسيه را به لرزه درآورد.

در آخرين بررسي‌ها تلفات مشخص و نامشخص اين زلزله هولناك كه بزرگترين زلزله ثبت شده در تاريخ ژاپن و پنجمين زلزله شديد از سال 1900 ميلادي است و به بروز سونامي نيز منجر شده حدود هزار و 200 تن برآورد شده است.

متعاقب اين زلزله در استان فوكوشيما هم به دليل تخريب بخشي از نيروگاه اتمي شماره يك اين استان، مواد راديواكتيو نشت كرده است؛ چرا كه ميزان راديو‌اكتيو موجود در جو منطقه هشت برابر بيشتر از حد معمول است.

باارزوی زمینی ارام برای ژاپن

ادامه نوشته

باران

زلزله و سونامی در ژاپن (تصاویر)  

ادامه نوشته

سنجش از دور(مربوط به درس 6 جغرافیا چهارم)

استریو ترانسفرسکوپ

 

 اسکوپ

 

 

ادامه نوشته

جغرافیا،شاخه های جغرافیا،تاریخچه جغرافیا،روش ها وفنون جغرافیایی

جغرافیا

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

پرش به: ناوبری, جستجو

 

نقشهٔ زمین

جُغرافیا، جُغرافی یا گیتاشِناسی در حقیقت مطالعهٔ روابط بین جوامع متشکل انسانی و محیط زندگی آنهاست. به بیانی دیگر جغرافیا دانشی است که درباره سطح زمین و پدیده‌های طبیعی، آب و هوا، رستنی‌ها، خاک، فراورده‌ها و مانند آن و پراکندگی آن‌ها بر روی زمین و روابط آن‌ها با انسان گفتگو می‌کند. هر یک از موارد مورد بررسی این دانش رشتهٔ ویژه‌ای را پدید می‌آورد مانند زمین‌شناسی، هواشناسی، ستاره‌شناسی، مردم‌شناسی، زیست‌شناسی و جز این‌ها.

واژهٔ «جغرافیا» عربی‌شده «ژئوگرافیا» (به یونانی: γεωγραφία) است که معنی واژه‌به‌واژه‌اش «گیتی نگاری» است.^{[نیازمند منبع]} جغرافیا مطالعهٔ زمین و اراضی، سیما، جمعیت و پدیده‌هایش است.

نخستین شخصی که از واژهٔ «جغرافیا» استفاده کرد، اراتوستن (سال ۸۹۷/۹۸ تا ۸۱۵/۱۶ پیش از هجرت) بود.

چهار سنت تاریخی در پژوهش‌های جغرافیایی عبارت است از: واکاوی (تجزیه و تحلیل) مکانی پدیده‌های طبیعی و انسانی (جغرافیا به عنوان بررسی‌ای در بارهٔ پراکندگی)، مطالعات منطقه‌ای (اماکن و مناطق)، مطالعهٔ انسان و رابطهٔ او با زمین، و پژوهش در [[علوم زمین] است. با این وجود، جغرافیای نوین نظم و انضباطی همه‌فراگیر است که در درجهٔ نخست به دنبال درک زمین و همهٔ پیچیدگی‌های انسان و طبیعت بوده و تنها منحصر به چیزها و جایشان نیست، بلکه در مورد آن که چگونه تغییر کرده و خواهندکرد نیز می‌باشد.

جغرافیا به عنوان «پلی میان انسان و علوم فیزیکی»، به دو شاخهٔ اصلی جغرافیای انسانی و «جغرافیای فیزیکی» تقسیم شدهاست.

 

فهرست مندرجات ادامه مطلب

• ۱ پیش‌گفتار
• ۲ شاخه‌های دانش جغرافیا
  • ۲.۱ جغرافیای فیزیکی
  • ۲.۲ جغرافیای انسانی
  • ۲.۳ جغرافیای زیست‌محیطی
  • ۲.۴ دانش نقشه‌برداری
  • ۲.۵ جغرافیای منطقه‌ای
  • ۲.۶ زمینه‌های مرتبط
• ۳ فنون و روش‌ها
  • ۳.۱ نقشه‌نگاری
  • ۳.۲ سامانهٔ اطلاعات مکانی
  • ۳.۳ دورکاوی (سنجش از دور)
  • ۳.۴ روش‌های کمّی جغرافیا
  • ۳.۵ روش‌های کیفی جغرافیا
• ۴ تاریخچهٔ جغرافیا
  • ۴.۱ جغرافیا در ایران باستان
  • ۴.۲ جغرافیا در تمدن اسلامی
    • ۴.۲.۱ ابوریحان بیرونی
  • ۴.۳ جغرافیا پس از اسلام
• ۵ جغرافی‌دانان سرشناس
  • ۵.۱ جغرافی‌دانان برجستهٔ اسلام و ایران
• ۶ پیوند به بیرون
• ۷ فلسفه علم جغرافیا
• ۸ منابع
• ۹ جستارهای وابسته

 

ادامه نوشته

عکس های هوایی

 

ادامه نوشته

نقشه دریانوردی

نقشه دریانوردی

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 منبع:گالری تصاویر جغرافیایی

نقشه کاربری زمین

نقشه کاربری زمین

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 منبع:گالری تصاویر جغرافیایی

ابزار هواشناسی(1)

ابزار هواشناسی

 

باد سنج

 

 

بادها

بادها 

باد جريان هوايي است كه از مراكز فشار زياد به طرف مراكز كم فشار به حركت در مي‌آيد. هر چه شيب فشار (تفاوت فشار) بين دو نقطه بيشتر باشد شدت جريان هوا نيز بيشتر خواهد بود. تفاوت فشار دو نقطه را گراديان فشار مي‌گويند.
1- بادهاي آليزه (تجارتي) : اين بادها در نيمكره‌هاي شمالي و جنوبي به ترتيب از شمال‌شرقي به جنوب‌غربي و از جنوب‌شرقي به شمال‌غربي در حال وزشند بادهاي تجارتي در زبان‌هاي اسپانيولي‌ـ ايتاليايي و فرانسوي به ترتيب Alisios و Alisei و Alizes در زبانهاي آلماني تحت عنوان Passat مي‌نامند تمام اين اسامي فاقد منشاء شناخته شده‌ايي مي‌باشند. اين بادها در بين منطقه پرفشار جنب حاره و همگرايي ميان حاره‌ايي در بخش اعظمي از اين مناطق در تمام طول سال مي‌وزد. و با ثبات‌ترين بادهاي كره زمين مي‌باشند. در نيمكره‌ جنوبي به علت مداومت فشار زياد جنب حاره، بادهاي تجارتي به طور منظم وزيده و طوقه‌ايي را تشكيل مي‌دهند. از اينرو تجارتي‌هاي سطحي در نيمكره شمالي حالات منظم‌تر و قويتري دارنده وسعت نفوذ كمربند تجارتي‌ها در نيمكره شمالي در حدود 2500 كيلومتر و در نيمكره جنوبي در حدود 3000 كيلومتر است. در سطح فوقاني كمربند حاره در حدود 10 كيلومتري از سطح زمين، بادهايي با جهت مخالف تجارتي‌ها مي خورند، كه آنها را آنتي‌تريد (ضد تجارتي) مي‌گويند.

2- بادهاي موسمي : كلمه موسم داراي ريشه عربي است و به معني فصل مي‌باشد به بادهايي كه در فصول متضاد سال با جهات مخالف مي وزند موسمي‌ها گفته مي‌‌شود. اين بادها در زمستان، به صورت جريان سردي از خشكي به دريا و در تابستان به صورت جريان هواي مرطوب و گرمي از دريا به خشكي مي‌وزند. در تابستانها، قاره آسيا گرم شده و به علت تشكيل كم‌فشارهاي حرارتي گسترده در خليج فارس و آسياي مركز و دشت راجستان هند، از اقيانوس هند و آرام بادهايي به جهت اين مراكز كشيده مي‌شوند اين شرايط همزمان با استراليا و توأم با تشكيل يك آنتي‌سيلكون در روي آن مي‌باشد. كه بادهاي خروجي از آن، ضمن عبور از استوا با جهت جنوب غربي به جهت آسيا كشيده مي‌شوند و موسمي‌هاي تابستاني در آسيا را بوجود مي‌آورند.
بادهاي غربي : در گستره جهاني اغلب در عرض هاي ميانه و بين حدود 35 تا 65 درجه عرض جغرافيايي و يا به عبارت ديگر از پر فشار جنب حاره به مناطق كم فشار جنب قطب شيوع دارند.
اين بادها از نظر جهت و استمرار داراي خصوصيات متغيرند در سرعت و جهت حركت آنها جريانات موجي بويژه سيلكون‌هاي سيار و آنتي سيلكون‌هايي كه در منطقه نفوذ اين بادها از غرب به شرق حركت مي‌كنند اثر عمده‌اي دارند از اينرو ممكن است بادهاي مذكور ضمن وزش از غرب به شرق خصوصيات طوفاني هم داشته باشند در زمستان‌هاي نيمكره شمالي توسعه آنتي‌سيلكون‌هاي قاره‌ايي و بعضاً حتي سيكلون‌‌ها از توسعه بارز بادهاي غربي ممانعت به عمل آورده و بدين جهت بادهاي مزبور به نحو بارزي بر روي اقيانوس‌ها توسعه مي‌يابند ولي چون در عرض‌هاي ميانه نيمكره جنوبي، شرايط قاره‌ايي تقريباً حاكميتي ندارد. بادهاي غربي هم تقريباً حالت كمربند جهاني بخود گرفته‌اند.
بادهاي محلي : اين بادها منطقه كوچكي را در برگرفته و معمولاً منحصر به لايه‌هاي بسيار پايين اتمسفر است.
1- نسيم درياو خشكي : اين بادها حاصل تفاوت روزانه درجه حرارت بين درياها و خشكي‌ها مي‌باشد به هنگام روز، ميزان فشار هواي درياها در مقايسه با خشكي‌هاي همجوار به علت پايين بودن نسبي درجه حرارت بيشتر است از اينرو جريان هوايي از طرف دريا به طرف خشكي برقرار مي‌گردد و شب هنگام خشكي‌ها سرد شده و به علت افزايش فشار هواي سطوح آنها جريان بادي از خشكي به سوي دريا مي‌وزد.

2- بادهاي كوه و دره : اين بادها در اتمسفر آزاد، در نتيجه تفاوت گرماي حاصله بين دره‌ها و دشت‌ها كه منجربه اختلاف فشار بين نواحي ياد شده مي‌گردد بوجود مي‌آيند.
3- فون (Foehn) : باد گرم و خشكي است كه در سمت پشت به باد يك پشته كوهستاني بروز مي‌كند و اين نام منشاء خود را از آلپ گرفته است.
زماني كه هواي نسبتاً مرطوبي بر پشته كوهي صعود مي‌كند سرد شده، تراكم حاصل از اين امر به صورت بارندگي در جهت رو به باد ظاهر مي‌شود و چنانچه در ارتفاعات ذخيره‌ايي از هواي سرد انباشته نباشد جريان هوا ضمن گذر از پشته كوهستاني بتدريح در شرايط بي‌دررو، در داخله پشت به باد گرم و خشك مي‌گردد به طور كلي، در زمان جريان اين باد، ميزان نم نسبي به طور ناگهاني پايين مي‌آيد بارندگي قطع مي‌گردد. در زمان حداكثر شدت باد، درجه حرارت به حداكثر خود مي‌رسد و عموماً از ميزان فشار هوا كاسته مي‌شود. ذوب برف‌هاي زمستاني، خشكي و سوزاندن مزارع و ايجاد شرايط مساعد براي حريق جنگل‌ها از ديگر نشانه‌هاي بروز بادهايي با خصوصيات باد «فون» مي‌باشد

تکوین پوسته قاره‌ای ایران

تکوین پوسته قاره‌ای ایران

مقدمه

تکوین ایران را می‌توان از وقتی دنبال کرد که ما وضعیت ابتدایی پوسته ایران و حوادث حاکم بر آن پس از تشکیل پوسته را بدانیم. داده‌ها و اطلاعات ما از وضعیت پوسته اولیه ایران بسیار ناچیز است و می‌دانیم که در حدود 1.7 میلیارد سال قبل تنها قاره بزرگ آن زمان به نام پانگه‌آ تقسیم گردیده و دو قاره شمالی و جنوبی به نام اوراسیا و گندوانا بوجود آمد. در رابطه با وضعیت اولیه پوسته ایران بایستی بدانیم که آیا سرزمینهای ایران بخشی از قاره گنداوانا بوده است یا بخشی از اوراسیا. و تکامل پوسته

تاثیر فاز کوهزایی کاتانگائین در پوسته ایران

همزمان و پس از فاز کوهزایی کاتانگائین ، پوسته قاره‌ای ایران دچار چین‌خوردگی و شکستگیهای عمیق شد و بتدریج سیستم هورست و گرابن بر آن حکمفرما شد و این امر باعث تفاوت رخساره‌‌های رسوبی در پالئوزوئیک گردید. شواهد این امر وجود ماگماتیسم شکافی آلکالن در آذربایجان (قره داش) ، کاشمر (تکنار) ، بافق (اسفوردی) ، جزیره هرمز و کرمان (سری ریز و دزو) و محمد آباد گرگان (ایگمنبریت) است. همراه این فعالیت آتشفشانی ، اسید و توده‌های نفوذی آلکالن در پوسته قاره‌ای تزریق شده‌اند (گرانیت دوران ، موته ، زریگان و نریگان). طی پالئوزوئیک نیز این وضع ادامه داشته است و در کامبرین ناحیه جام توده‌های بازیک ، در کامبرین آوج ‌دیاباز ، در اردویسین ماکو فوران آتشفشانی دایست و آندزیت در سیلورین نیور (گدازه‌های ملافیری و بازالتی) و... گزارش شده‌اند. وجود گدازه‌های ملانیری و بازالتی در قاعده سازند جیرود ، خوش ییلاق و... ناشی از حرکات کششی بوده است.

 

ادامه نوشته

توزیع کویرها

 توزیع کویرها

مقدمه

تمام موجودات زنده از جمله انسان برای بقای خود ، به رطوبت نیاز دارند. بنابراین جای تعجب نیست که جمعیت مناطق خشک جهان پراکنده و ناچیز بوده و دانش ما از این مناطق در بهترین صورت خود اندک باشد. با این وجود ، کویرها و حواشی آنها تقریبا 3/1 از سطح خشکیهای زمین را دربر گرفته‌اند و بر همین اساس نمی‌توانیم اهمیت آنها را صرفا بر مبنای تراکم جمعیت بررسی کنیم.
اگر چه هنوز هم تعریفی عام پذیر از کویر ارائه نشده است، اما حداقل می‌توانیم بگوییم که کویر بوسیله نبود رطوبت مشخص می‌شود. این امر ، به نوبه خود منجر به بروز تغییرات بسیاری می‌شود که از میان آنها می‌توان محدودیت تعداد موجودات زنده کویری را نام برد. احتمال دارد که رطوبت اولیه بسیار اندکی وجود داشته باشد، یا ممکن است که رطوبت موجود بوسیله دماهای بسیار بالا تبخیر شده و یا اینکه توسط سرمای بسیار شدید ، به صورت یخ به دام افتاده باشد. کویرهای واقع در مدارهای پایینی و میانی به دو گروه کلی تقسیم می‌شوند.

 

ادامه نوشته

GPS چيست؟

GPS چيست؟

سيستم موقعيت سنجي جهاني يا GPS وسيلة جهت يابي و موقعيت سنجي دقيقي‌ست كه در سال 1973 توسط بخش دفاعي ايالات متحده توسعه يافته. GPS اصولاًَ براي به كمك به تعيين موقعيت صحيح جهاني سربازان، وسايل نقلية ارتشي، هواپيماها، كشتي ها طراحي شد. امروزه، كاربردهاي GPS هم براي دنياي تجارت و هم دنياي علم گسترش يافته است. از لحاظ تجاري GPS به عنوان وسيلة موقعيت يابي و جهت يابي، درهواپيماها، قايق ها، ماشين‌ها و تقريباً تمام تفريحات هواي باز مانند پياده روي، ماهيگيري و قايق سواري بكار برده مي‌شود. در جامعة علمي، GPS نقش مهمي در علوم زمين دارد. هواشناسان از آن براي پيش بيني و مطالعات آب و هواي جهاني و زمين شناسان از آن به عنوان روش مطالعة صحيح و مطالعات زمين لرزه براي اندازه گيري حركات زمين ساختي (تكنونيكي) بين و يا در حين زمين لرزه‌ها، استفاده مي‌كنند

ادامه نوشته

عکس متحرک

زمين ساخت ورقه اي

 

^{زمين ساخت ورقه اي}

در سال 1912 ميلادي دانشمند آلماني بنام وگنر اظهار داشت كه حدود 200 ميليون سال پيش تمام خشكي ها به هم متصل و يك تكه بوده اند اين خشكي رفته رفته به دو قسمت تقسيم شده و پس از آن هر قسمت نيز قطعه قطعه شده و قاره هاي امروزي را بوجود آمده اند سپس وگنر نظريه زمين ساخت ورقه اي را مطرح كرد.

نظريه زمين ساخت ورقه اي:
بر اساس اين نظريه سنگ كره زمين يك تكه نيست بلكه از تعدادي ورقه هاي بزرگ و كوچك تشكيل شده است.

نكته: بعضي از ورقه ها در زير قاره ها و بعضي ديگر در زير اقيانوس ها و برخي هر دو را در بر مي گيرد.

 

 

 

بر اثر حركت پليت ها در حاضيه ورقه ها زلزله ايجاد مي شود.

ادامه نوشته

ادمی ومحیط زیست

آدمي و محيط زيست:

 

انسان از گذشته هاي دور تمام نيازهاي خود را از طبيعت تامين كرده است و از جهات گوناگون بر محيط طبيعي خود اثر گذاشته است، با افزايش جمعيت كره زمين آدمي محيط هاي طبيعي را از بين مي برد و محيط هاي مصنوعي مانند شهرها را جايگزين مي كند.

با افزايش جمعيت ميزان تقاضا براي مصرف منابع طبيعي زيادتر مي شود اين منابع به دو دسته تقسيم مي شود.

 

 

منابع تجديد شدني:

 منابعي هستند كه به طور عمده از جانداران بدست مي آيند، سرعت توليد اين منابع زياد است و متناسب با مصرف توليد مي شوند. مثل پشم، پنبه...

 

منابع تجديد نشدني:

 منابعي هستند كه چرخه توليد آنها بسيار طولاني است اما سرعت مصرف آنها بسيار بسيار زيادتر از سرعت توليد آنهاست مانند نفت و زغال سنگ.

پيشرفت و شهرنشيني عملا سبب شده است از منابع كره زمين به طور فزاينده اي مصرف گردد. و بشر در آينده نزديك با كمبود منابع تجديد نشدني مانند سوخت هاي فسيلي مواجه خواهد شد.

 

ادامه نوشته

لایه اُزُن

لایه اُزُن 

لایه اُزُن گازی نامریی و از جنس اکسیژن است که در بالای سطح کره زمین وجود دارد. وظیفه این گاز محافظت از زمین در برابر تابش اشعه ماورای‌ بنفش خورشید که همان پرتوهای مضر خورشید محسوب می‌شوند، است. اگر این لایه نازک شود و به تدریج از بین برود، اشعه ماورای‌بنفش به راحتی به سطح زمین نفوذ کرده و سبب ایجاد بیماری‌های مختلفی از جمله سرطان پوست و آب‌مروارید در انسان می‌شود...
محافظت و جلوگیری از تخریب لایه‌اُزُن به عهده فرد فرد ماست. به همین خاطر تصمیم گرفتیم که در این هفته شما را بیشتر با عوامل تخریب لایه اُزُن آشنا کنیم تا شما هم بتوانید با شناخت عوامل تخریبی آن بیشتر به حفظش کمک کنید.  

 

 

 

۱) اسپری‌های خوشبوکننده
حتما شما هم بسیار دیده‌اید افرادی را که تا دوشی از اسپری و خوشبوکننده‌های دیگر نگیرند، پایشان را از خانه بیرون نمی‌گذارند! افرادی که بدون توجه به آسیب‌هایی که ممکن است به محیط زیست‌شان بزنند فقط به فکر محترم به نظر رسیدن خودشان هستند. توصیه ما به این‌گونه افراد این است که بیشتر به محیط‌زیست و نسل آینده توجه کنند. اسپری‌ها از جمله کالاهایی هستند که با توجه به وجود کلر و فلوروکربن در ترکیبشان تهدیدی جدی برای محیط‌زیست و به خصوص تخریب لایه اُزُن به شمار می‌روند. ضمنا، حواستان باشد که اسپری‌هایی که می‌خرید حتما برچسب �دوستدار اُزُن� داشته باشند.
 

۲) یخچال
امروزه دیگر نبودن یخچال و فریزر در خانه‌ها تعجب دارد و اما امان از دست این گاز کلروفلوروکربن که هرچه می‌کشیم از دست اوست. این گاز که با نام CFC هم شناخته شده است و یکی از عوامل اصلی تخریب لایه اُزُن محسوب می‌شود در صنایع سرماساز مثل آب‌سردکن و یخچال و فریزرهای خانگی و صنعتی کاربرد دارد چون لایه اُزُن زمین را در برابر اشعه مضر ماورای‌بنفش حفظ می‌کند و گاز کلروفلوروکربن هم تهدیدی به جان لایه اُزُن است، صنعت‌گران به این فکر افتاده‌اند که جایگزینی برای این گاز در صنایع سرماساز تعیین کنند. جایگزینی‌هایی مثل هیدروفلورکربن (HFCS) یا هیدروفلوروکلروکربن (HCFC).  

 

ادامه نوشته

تکتونیک صفحه ای

تکتونیک صفحه ای

جزرومد

جو زمین

مقدمه

تاریخچه زمین تنها مطالب بسیار اندکی قبل از یک بیلیون سال پیش می‌داند، ولی پیرو یک رشته حوادث محتمل ارائه می‌شود. این نظریه از یک منطقه فعال پژوهشی به جا مانده است. اتمسفر امروزی گاهی به عنوان سومین اتمسفر شناخته می‌شود. چنانکه ترکیب شیمیایی از دو ترکیب قابل ملاحظه شیمیایی تشخیص داده شده است. اتمسفر اصلی مقدمتا از هلیوم و هیدروژن تشکیل شده بود و گرما آنرا از هم پاشاند.

حدود 3.5 بیلیون سال پیش سطح زمین به اندازه‌ای سرد شد که پوسته آن شکل گرفت، به شدت بوسیله آتشفشانهایی که بخار ، دی اکسید کربن و بخار آمونیاک آزاد می‌کردند محصور شد. این باعث بوجود آمدن اتمسفر دومی شد که مقدمتا شامل دی اکسید کربن و بخار آب و همراه مقداری نیتروژن و بدون اکسیژن می‌شد. دومین اتمسفر به عنوان اتمسفر رایج 100 برابر اولین اتمسفر گاز داشت. بطور کلی این باور وجود دارد که پدیده گلخانه‌ای با بالا رفتن مقدار دی اکسید کربن باعث نگهداری زمین از یخ زدگی می‌شود.

در طول چند بیلیون سال بعد بخار آب از طریق متراکم شدن باعث بوجود آمدن باران و اقیانوسها شد که شروع به حل کردن دی اکسید کربن کرد. حدود 50% از دی اکسید کربن جذب اقیانوسها می‌شدند. فوتوسنتز گیاهان باعث باز شدن و تبدیل شدن دی اکسید کربن به اکسیژن می‌شد. بیشتر اوقات کربن زیادی در سوختهای فسیلی ، سنگهای رسوبی و پوست حیوانات محبوس است. چنانکه اکسیژن آزاد شده برای تشکیل نیتروژن با آمونیاک واکنش می‌دهد؛ افزون بر این باکتری می‌تواند آمونیاک را به نیتروژن تبدیل کند.

به نظر می‌رسد بیشتر گیاهان مهمترین عامل افزایش میزان اکسیژن هستند. در ابتدا با عنصرهای مهمی از جمله آهن ترکیب شده ، ولی سرانجام باعث انباشته شدن اکسیژن در جو و همچنین پیشرفت این نظریه شد. همراه با ظهور لایه اوزون موجودات مختلف از اشعه فرابنفش بهتر محافظت می‌شدند. این اتمسفر نیتروژن _اکسیژن سومین اتمسفر به حساب می‌آید.

دید کلی

جو زمین لایه‌ای از گازها است که که زمین را احاطه کرده‌اند که این گازها بوسیله جاذبه زمین نگهداشته شده‌اند. جو زمین شامل نیتروژن (78.1%) و اکسیژن (20.9%) همراه مقدار کمی از آرگون (0.9%) ، دی اکسید کربن (متغیر، ولی حدود 0.035%) ، بخار آب و دیگر گازها می‌شود. جو زمین موجودات روی زمین را از طریق جذب اشعه فرابنفش خورشید و کم کردن دمای بالای بین روز و شب محافظت می‌کند.

مرز دقیقی بین لایه‌های مختلف جو وجود ندارد، ولی جو به سرعت با افزایش ارتفاع رقیق می‌شود و هیچ مرز مشخصی بین جو و فضای خارج از جو وجود ندارد. 75% از جو زمین تا ارتفاع 11 کیلومتر از سطح سیاره وجود دارد. در ایالات متحده کسانی که به بالای 50 مایل (80 کیلومتر) سفر کنند فضانورد شناخته می‌شوند. ارتفاع 400000 پا (75 مایل یا 120 کیلومتر) جایی است که تأثیر قابل توجهی هنگام ورود به آن می‌گذارد. همچنین ارتفاع 100 کیلومتری یا 62 مایلی به عنوان مرز بین اتمسفر و فضا بطور مکرر استفاده می‌شود.

دما و لایه‌های جوی

دمای جو زمین همراه با ارتفاع تغییر می‌کند؛ رابطه ریاضی بین دما و ارتفاع مابین لایه‌های مختلف جو متغیر است:

• تراپوسفر ، 0- 7.17 کیلومتر ، دما با افزایش ارتفاع کم می‌شود.
• استراتوسفر ، 7.17 - 50 کیلومتر ، دما با افزایش ارتفاع زیاد می‌شود.
• مزوسفر ، 50 – 80.85 کیلومتر ، دما با افزایش ارتفاع کم می‌شود.
• ترموسفر ، 80.85 - + 640 کیلومتر دما با افزایش ارتفاع زیاد می‌شود.
• اگزوسفر
  
  مرزهای بین این مناطق تروپوپوز ، استراتوپوز و مزوپوز نامگذاری شده‌اند. میانگین دمای جو در سطح زمین 14 درجه سانتیگراد است.

فشار

فشار جو نتیجه مستقیمی از وزن هواست. این به این معنی است که به همراه مکان و زمان تغییر می‌کند چون مقدار (و وزن) هوای بالای زمین به همراه مکان و زمان تغییر می‌کند. فشار جوی در اتفاع حدود 5 کیلومتری تقریبا به اندازه 50% سقوط می‌کند. میانگین فشار جو در سطح دریا حدود 101.3 کیلو پاسکال است. (حدود 14.7 پوند بر اینچ مربع)

جرم و جرم حجمی

جرم حجمی هوا در سطح دریا حدود 1.2 کیلو گرم بر متر مکعب است. این جرم حجمی با افزایش ارتفاع کم و به همین صورت فشار آن کاهش می‌یابد. مجموع جرم جو زمین در حدود 5.1 × 1018 کیلوگرم است که بخش بسیار ناچیزی از کل جرم زمین را تشکیل می‌دهد. جرم حجمی فشار جو زمین با افزایش ارتفاع تغییر می‌کنند. این تغییر تقریبا می‌تواند نمونه کاربردی Barometric formula باشد.

مناطق مختلف جوی

مناطق جوی به چند طریق نامگذاری می‌شوند:

• یونوسفر: منطقه‌ای که شامل یونها می‌شود: تقریبا مزوسفر و ترموسفر تا حدود 550 کیلومتر.
• اگزوسفر: بالای یونوسفر ، جایی که جو به طرف فضا رقیق می‌شود.
• لایه اوزون: یا اوزونوسفر ، حدود 10 - 50 کیلومتری جایی که اوزون استراتوسفری یافت می‌شود. باید توجه داشت در داخل این منطقه اوزون از نظر حجم یک عنصر فرعی است.
  
  
• مگنتوسفر: این منطقه جایی است که میدان مغناطیسی زمین با بادهای خورشیدی مقابله می‌کند. این لایه برای دهها هزار کیلومتر در فاصله زیادی از خورشید ادامه دارد.
  
  
• کمربندهای تشعشعی وان آلن: مناطقی هستند که ذرات از طرف خورشید متراکم می‌شوند

کره زمین

دید کلی

زمین کره‌ای است که روی آن زندگی می‌کنیم. بنا به باورهای دینی از خاک آن آفریده شده‌ایم و روزی دوباره به خاک آن باز می‌گردیم. این کره خاکی یکی از نه سیاره منظومه شمسی است که مانند سایر سیارات در مداری به دور خورشید می‌گردد. زمین سیاره‌ای منحصر بفرد در منظومه شمسی است که در آن آب و اکسیژن و نیتروژن که برای حیات ضروری‌اند، وجود دارد.

تاریخچه زمین

زمین در بدو پیدایش بصورت کره‌ای از مواد داغ و نیمه مذاب بود. بتدریج عناصر سنگینتر ته‌نشین شده و هسته فلزی را بوجود آوردند و در عین حال عناصر سبکتر به سطوح فوقانی آمده و جبه و پوسته را تشکیل دادند. پس از گذشت چند میلیارد سال ، زمین سرد شد، سطح زمین جامد گشت ، جو زمین شکل گرفت و اقیانوس بوجود آمدند. تکامل زمین هنوز هم ادامه دارد: پوسته زمین توسط فورانهای آتشفشانی در کف اقیانوسها نوسازی شده ، دائما بر اثر زمین لرزه‌ها و حرکتهای قاره‌ای در حال تغییر و تحول است. تناسب گازهای مختلف در جو زمین نیز بر اثر دخالتهای انسان به آرامی در حال تغییر است.

حرکت زمین به شکل یک پوسته سنگی متشکل از 12 صفحه مجزاست. هر یک از قاره‌ها روی یک یا چند صفحه قرار گرفته‌اند. این صفحات با سرعتی شبیه به سرعت رشد ناخنهای انسان در حال حرکت هستند. صفحه‌های جامد ، روی سنگهای نیمه مذاب به حالت شناور هستند که خود این سنگهای نیمه مذاب توسط جریانهای داغی که از هسته فلزی زمین فوران می‌کنند، تکان خورده و باعث حرکت صفحه‌ها در سطح زمین می‌شوند.

چهره متغیر زمین

250 میلیون سال پیش ، سه تکه بزرگ خشکی بهم نزدیک شدند و یک خشکی بزرگ بنام پانجیا را بوجود آوردند. بعد از مدتی دریای تتیس این خشکی عظیم را به دو قسمت لوراسیا و گندوانلند تقسیم کرد. 120 میلیون سال پیش اوراسیا از هم شکافت و آمریکای شمالی از اروپا جدا شد. گنوانلند نیز شکافته شد و در نتیجه هندوستان به سمت جنوب آسیا حرکت کرد. قاره‌ها همچنان به حرکت خود ادامه داده و به این شکل کنونی که می‌بینیم در آمدند. ظرف چند میلیون سال آینده قاره آمریکا به حرکت خود در سمت غرب ادامه داده و قاره آفریقا به اروپا و آسیا ملحق خواهد شد.

حیات در زمین

اولین موجودات زنده حدود 3.8 میلیارد سال پیش و اولین دایناسورها حدود 150 میلیون سال پیش در زمین ظاهر شدند. حدود 65 میلیون سال پیش نسل داینوسورها از بین رفت(انقراض دایناسورها). یکی از عوامل انقراض داینوسورها برخورد یک شهاب سنگ به زمین و پر شدن جو زمین از غبار بود. در چنین شرایطی نور و گرما به زمین نرسیده و یک دوره کوتاه یخبندان باعث مرگ داینوسورها بر اثر سرما و گرسنگی شده است. اگر همه تاریخچه زمین را در 24 ساعت خلاصه کنیم، نخستین انسانها در 2 ثانیه مانده به نیمه شب ظهور خواهند کرد.

زمین و عقاید

یونانیها که پیشروان علم بودند، در قرن ششم قبل از میلاد ، زمین را کروی و ثابت فرض می‌کردند و اکثر تمدنها معتقد بودند که جهان ، زمین مرکز است. ولی بطلیموس ستاره شناس یونانی بیشتر از سایرین بر این اندیشه معروف معتقد بوده است. در جهان زمین مرکز ، زمین در مرکز عالم قرار داشته و خورشید و سیارات و ستارگان حول آن می‌گردند. سالها بعد معدودی از متفکران یونانی مخصوصا آریستار خوس اندیشه زمین مرکزی بودن دنیا را زیر سوال بردند. ولی کتاب بطلمیوس المجسی بر علم آن زمان سیطره داشت و مانع از قبول نظر آریستارخوس شد. تا اینکه در سال 1543 نیکلا کپرنیک ستاره شناس لهستانی ، مرکزیت را از زمین گرفته و به خورشید داد.

پدیده زمین لرزه

پیشگفتار

 

تحول کره زمین توسط پدیده‌های مختلف طی میلیونها سال آن را به مکانی مناسب برای زندگی جانداران تبدیل نموده است و استمرار این پدیده‌ها می تواند حافظ ادامه زندگی بر روی آن باشد. این تغییر و تحول در عین سازندگی برای بشر و سایر جانداران خطرهایی در پی دارد. وقوع طوفان و سیل از جمله پدیده‌های طبیعی هستند که می توانند در صورت عدم آمادگی کافی انسان، آسیبهای جانی و مالی سنگینی به دنبال داشته باشند. طی قرنها بشر آموخته است تا با توجه به شرایط آب و هوای محلی چگونه خانه و کاشانه خود را در مقابل آسیب ناشی از این پدیده‌ها مصون سازد. زمین‌لرزه نیز از جمله پدیده‌های طبیعی است که باید افرادی که در مناطق زلزله خیز زندگی می کنند در مقابل خطر آن خود را مصون نمایند. در کشور ما متاسفانه به علت عدم شناخت کافی افراد از این پدیده طبیعی، هر از چندی وقوع آن زیانهای جانی و مالی سنگینی به دنبال دارد. بخش زلزله شناسی پژوهشگاه بین‌المللی زلزله شناسی و مهندسی زلزله به منظور برداشتن گامی هر چند کوچک در راه آشنا نمودن افراد جامعه با چگونگی رویداد زمین‌لرزه‌ها، نشریه حاضر را تهیه نموده است تا تصویر ساده شده ای از این پدیده طبیعی را ارائه نماید. امید است که این گام، گامهای موثر بعدی برای کاهش خطر زمین‌لرزه را به دنبال داشته باشد.

 

منظومه شمسی

 

یکی از باورها این است که خورشید، مانند سایر ستاره‌ها، حدود 6/4 میلیارد سال پیش از ابری که بیشتر از هیدروژن تشکیل شده بود و مقدار کمی از مواد دیگر را هم در بر می گرفت به وجود آمد. گازهای داغ و متراکم در مرکز این ابر، خورشید را به وجود آوردند و بخشهای بیرونی آن، که دمای پایین تر و تراکم کمتری داشت، در تشکیل سیاره‌ها نقش داشتند(شکل1). به این ترتیب منظومه شمسی ما که شامل یک ستاره(خورشید)، نه سیاره و قمرهای آنها(جدول1) و چندین هزار سیارک و شهاب سنگ است بوجود آمد(شکل 2). این مجموعه خود در کهکشان راه شیری که به گونه ابری در آسمان شب دیده می شود قرار دارد.

شکل (1): طرحی از پیدایش منظومه شمسی(الف) به صورت ابری از گازها،(ب) تراکم تدریجی در مرکز، (ج و د) تشکیل سیاره‌ها در خارج با تراکم کمتر.

 

شکل (2): منظومه شمسی متشکل از خورشید و 9 سیاره آن.

جدول (1): ویژگی های سیاره‌های منظومه شمسی

وزن یک فرد 67.5 کیلوگرمی بر سطح آن	تعداد قمرها	چگالی ( با فرض چگالی آب=1)	جرم (نسبت به جرم زمین)	محیط در استوا (کیلومتر)	طول سال ( بر حسب واحد زمینی)	طول روز ( بر حسب واحد زمینی)	فاصله متوسط از خورشید (هزار کیلومتر)	سیاره
20	-	5.5	0.05	4840	88 روز	59 روز	58000	عطارد
54	-	5.25	0.82	12042	224.7 روز	243 روز	108000	زهره
67.5	1	5.25	1	12682	365.3 روز	23.9 ساعت	149598	زمین
20	2	3.96	0.11	6720	687 روز	37431	229000	مریخ
175.5	12	1.33	317.9	141920	11.9 سال	9.8 ساعت	78000	مشتری
74	10	0.68	95.2	120000	29.5 سال	10.2-10.6 ساعت	1431000	کیوان
61	5	1.6	14.5	47360	84 سال	10.8 ساعت	2880000	اورانوس
101	2	2.3	17.4	44160	164.8 سال	15.7 ساعت	4510000	نپتون
-	-	?	?	5760	249.9 سال	6.4 روز	5950000	پلوتون

 

سیاره زمین

 

سیاره زمین، که در فاصله حدود 150 میلیون کیلومتری به دور خورشید می گردد، از نظر اندازه پنجمین و ازنظر فاصله از خورشید سومین سیاره منظومه شمسی است. زمین با سرعتی حدود 108000 کیلومتر در ساعت به دور خورشید می گردد و در نتیجه طی 365 روز و 5 ساعت و 51/45 ثانیه آن را دور می زند. در عین حال زمین هر 23 ساعت، 56 دقیقه و 09/4 ثانیه یک مرتبه حول محور خود می چرخد. شکل زمین به طور کامل کروی نیست، در استوا کمی بیرون زده و در قطبها کمی تورفته است.

همانطور که گفته شد، به نظر می رسد که تولد زمین به همراه سایر ستاره‌ها، به 5/4 میلیارد سال پیش که ابرهای باقیمانده از تشکیل خورشید شروع به جامد شدن کردند باز می گردد. براساس نظریه‌های امروزی برای 500 میلیون سال درون زمین به صورت جامد و در دمایی به طور نسبی پایین( حدود 1100 درجه سانتیگراد) باقی ماند. در این دوره مواد تشکیل دهنده زمین بیشتر آهن و سیلیس به همراه مقدار کمی از سایر مواد که احتمالا بخشی از آنها را مواد پرتوزا تشکیل می داد بودند. با گذشت میلیونها سال، انرژی رها شده از مواد پرتوزا زمین را گرم و پاره ای از مواد تشکیل دهنده آن را ذوب کرد. آهن پیش از سیلیس ذوب شد و چون سنگین تر بود به طرف مرکز زمین رفت و سیلیس را از مرکز به سطح راند. به این ترتیب زمین از یک توده همگن( شکل 3- الف) با موادی کم وبیش مشابه در تمام اعماق، به توده ای لایه ای با هسته ای آهنی در مرکز، پوسته ای سطحی متشکل از مواد سبک تر با دمای ذوب پایین در سطح و گوشته ای در بین این دو که در برگیرنده بقیه مواد بود تبدیل شد( شکل 3- ب). براثر پرتو زایی طی میلیونها سال، هسته مذاب زمین احتمالا امروزه نیز دمایی بالا دارد( حدود 6100 درجه سانتیگراد). به این ترتیب بخش عمده ای از هسته به صورت مایع است ولی شواهد نیز دال بر جامد بودن مرکز آن وجود دارد. بنابراین هسته زمین به دو بخش درونی (جامد) و بیرونی( مایع) تقسیم می شود که 95% آن را هسته بیرونی تشکیل می دهد( شکل3- ج).

 

شکل (3): زمین همگی اولیه (الف)،تشکیل هسته آهنی ( ب)، زمین لایه ای امروزی(ج).

 

در خارج هسته، گوشته زمین با ضخامت حدود 2900 کیلومتر تقریب تا سطح گسترش دارد و متشکل از سنگهایی مشابه آنچه که از دهانه آتشفشانها جاری می شود است. گوشته در وضعیتی بین مایع و جامد قرار دارد و کمی انعطاف پذیر است و بنابراین نقش مهمی در پویایی کره زمین دارد. اطراف گوشته را قشر سخت و نازکی به نام پوسته در بر گرفته است که بین حدود 8 تا 60 کیلومتر ضخامت دارد و سطح بیرونی زمین را تشکیل می دهد. با توجه به مطالب بالا متوجه می شویم که زمین سیاره ای است فعال و طی میلیونها سال به تدریج ساختار امروزی خود را یافته است. امروزه نیز این پویایی ادامه دارد و زمین مرتب در حال ساخت و ساز است. اگر چه سرعت این ساخت و ساز در حدی نیست که به صورت روزمره محسوس باشد، ولی اثرات آن به صورت آتشفشان و زمین لرزه این پیام را از درون زمین به ما می رساند که درون کره زمین هنوز هم فعال است. برای روشن تر شدن مطلب و توجیه چگونگی این رویدادها، بهتر است از کمی دورتر و از دیدگاه دیگری لایه ای مختلف زمین را دسته بندی کنیم. در این چارچوب اگر کره مجموعه ای از کره‌های هم مرکز در نظر بگیریم، ازخارج به طرف مرکز زمین شاهد قسمتهای مختلف زیر هستیم:

• هواکره
  طی فرایندهایی که منجر به شکل گیری زمین شد، فرار گازهای ناشی از واکنشهای شیمیایی، پوششی گازی در اطراف کره زمین ایجاد کرد که هوا کره نام دارد. در این لایه که از سطح زمین تا ارتفاع حدود95 کیلومتری گسترش دارد، از سطح زمین به سوی بالا از فشار و غلظت گازهای آن کاسته می شود. هوای کنار دریا فشاری برابر 76 سانتیمتر جیوه دارد و تراکم آن برای انسان و حیوانات مناسب است. یعنی دارای اکسیژن کافی برای تنفس می باشد. اما در ارتفاع بالاتر( برای مثال پنج کیلومتری) مقدار اکسیژن کم می شود و چون ارتفاع ستون هوایی که بالاتر از آن قرار می گیرد کم می شود. فشار هم کم شده و به سلامتی لطمه می زند.
• آب کره
  با سخت شدن پوسته زمین ناهمواریهایی در سطح آن پدید آمد که محلهای مناسب را برای تجمع آبهایی که از درون از طریق آتشفشانها و درزه‌ها به سطح می آمدند تشکیل داد و به این ترتیب اقیانوسها به وجود آمدند. این پوشش آبی در سطح زمین آبکره نام دارد.
• سنگکره
  بیرونی ترین قشر جامد و سخت زمین سنگ کره نامیده می شود که در برگیرنده پوسته و سنگهای سخت گوشته بالایی است. ضخامت سنگ کره در زیر قاره‌ها حدود 100 کیلومتر و در زیر اقیانوسها حدود 50 کیلومتر می باشد( شکل 4).
• مذاب کره
  این لایه از زیر سنگ کره آغاز و تا عمق حدود 700 کیلومتری گسترش دارد(شکل 5). در این لایه سنگهای گوشته کمتر شکننده هستند و در مقایسه با سنگ کره شکل پذیرتر می باشند. به عبارتی دیگر ازدیدگاه فیزیکی این لایه حالت پلاستیکی داشته و خمیر مانند محسوب می شود.
• گوشته زیرین
  دو لایه سنگ کره و مذاب کره. بدون در نظر گرفتن پوسته، گوشته بالایی را تشکیل می دهند که تا عمق 700 کیلومتری ادامه دارد(شکل5). شواهد موجود بیانگر این واقعیت است که از عمق 700 کیلومتری تا عمق حدود 2900 کیلومتری که شروع هسته بیرونی است. گوشته بدون هیچ گونه لایه بندی مشخص(برخلاف گوشته بالایی) ادامه دارد. این بخش، گوشته زیرین نامیده می شود.
• هسته بیرونی
  هسته بیرونی از زیر گوشته ( عمق حدود 2900 کیلومتر) تا عمق 5150 کیلومتر گسترش دارد(شکل 5). سرشت فیزیکی هسته بیرونی به گونه مایعات است.
• هسته درونی
  

  هسته درونی جامد است و گمان برده می شود که از آهن و نیکل تشکیل شده باشد. این بخش از هسته از عمق5150 کیلومتر تا مرکز زمین (6378 کیلومتری) گسترش دارد (شکل5).

 

شکل 4- قشر بیرونی زمین به صورت سنگکره جامد و سخت که بر روی مذاب کره خمیری شناور است.

شکل 5- قطعه ای از درون زمین در دو مقیاس مختلف که محل ناپیوستگیهای ساختاری و نسبتهای صحیح بین پوسته، گوشته و هسته را نشان می دهد

 

با توجه به مدلی که تا اینجا برای درون زمین ارائه شد می توان آن را مانند یک میوه، برای مثال هلو در نظر گرفت که از بیرون به درون شامل پوسته، گوشته، هسته بیرون( پوست هسته) و هسته درونی (مغزه) می باشد (شکل6).

 

شکل 6- مقایسه ساختار زمین و میوه ای مانند هلو شامل پوسته، گوشته، هسته بیرونی و هسته درونی.

 

ادامه نوشته

تکتونيک صفحه اي

1. تکتونيک صفحه اي
   پوسته زمين از تعدادي ورقه متحرك تشكيل شده است كه دائما در حال برخورد يا دور شدن از هم هستند.
   
   پوسته زمين از تعدادي ورقه متحرك تشكيل شده است كه دائما در حال برخورد يا دور شدن از هم هستند. سخت كره از نه ورقه بزرگ و دوازده ورقه كوچكتر تشكيل شده است. قاره ها،‌ورقه هاي قاره اي را تشكيل مي دهند. ورقه هاي اقيانوسي قسمت عمده بستر دريا را تشكيل مي دهند. مطالعه ورقه هاي زمين ساختي كه زمين ساخت ورقه اي ناميده مي شود،‌ به ما كمك مي كند تا اشتقاق قاره ها، گسترش بستر اقيانوس، فورانهاي آتشفشاني و تشكيل كوهها را توضيح دهيم.نيروهايي كه باعث حركت ورقه هاي زمين ساختي مي شوند در اثر حركت آهسته گوشته زيرين شكل مي گيرند. سنگهاي گوشته در اثر حرارت بالايي كه در زير آنهاست،‌ دائما به سمت بالا حركت مي كنند و در اثر سرد شدن فرونشست مي كنند. اين چرخه ميليونها سال طول مي كشد.
   اشتقاق ورقه ها در سطح زمين طي ميليونها سال صورت گرفته است و هنوز هم ظاهر بيروني زمين را تغيير مي دهد. وقتي به نقشه دنيا نگاه كنيد مي بينيد كه حاشيه شرقي آمريكاي شمالي و جنوبي با حاشيه غربي اروپا و آفريقا منطبق مي شود. طي ميليونها سال،‌اين قاره ها به آهستگي از هم جدا شده اند (اشتقاق قاره ها).
   
   ورقه هاي واگرا:
   جايي كه دو ورقه از هم دور مي شوند،‌سنگ داغ و مذاب (ماگماي مايع) به صورت گدازه خارج مي شود و ماده جديدي به ورقه ها افزوده مي شود. به اين ترتيب ورقه اقيانوسي جديدي تشكيل مي شود. جاي كه اين اتفاق رخ مي دهد،‌پشته ميان اقيانوسي ناميده مي شود. پشته هاي ميان اقيانوسي به ندرت بيش از 4920 فوت (1500 متر)‌ ارتفاع دارند اما ممكن است هزاران مايل در امتداد بستر اقيانوس كشيده شوند. در زير هر يك از اقيانوسهاي بزرگ جهان،‌يك پشته ميان اقيانوسي وجود دارد. نمونه اي از آنها پشته مياني اطلس در اقيانوس اطلس است كه از قطب شمال تا قطب جنوب كشيده شده است. پشته هاي ميان اقيانوسي مناطقي هستند كه فعاليت آتشفشاني و زمين لرزه در آنجا زياد است.
   
   ورقه هاي همگرا :
   در بسياري جاها،‌ورقه هاي بزرگ سطح زمين به آهستگي به سمت هم حركت مي كنند. گاهي اوقات لبه يك ورقه در اثر نيروي برخورد تخريب مي شود و گاهي اوقات در اثر برخورد، لبه ورقه ها چين خورده و رشته كوههاي بزرگي به وجود مي آيد. هنگامي كه يك ورقه زمين ساختي به زير ورقه ديگر خم مي شود،‌ فرورانش رخ مي دهد. در اثر برخورد ورقه چگال اقيانوسي با ورقه سبكتر قاره اي،‌ اين اتفاق رخ مي دهد. در امتداد ساحل آمريكاي جنوبي اين پديده ديده مي شود. ورقه اقيانوسي به زير سست كره رانده مي شود. در اث رگرماي سست كره،‌ورقه فرورانده شده ذوب مي شود. در سطح يك درازگودال اقيانوسي ايجاد مي شود و به دنبال آن يك كمان قوسي تشكيل مي شود. در اين منطقه فعاليتهاي آتشفشاني و زمين لرزه هم رخ مي دهد.
   
   اطلس در حال رشد :
   ايسلند در بالاي پشته مياني اطلس قرار دارد و نشان مي دهد كه در امتداد پشته، ورقه هاي آمريكاي شمالي و اروپا از هم دور مي شوند. پشته اي كه در اينجا از زمان برخورد قاره ها مورد بررسي قرار مي گيرد،‌ يكي از ورقه هايي است كه به دو لايه تقسيم مي شود: لايه زيرين از سنگهاي چگال گوشته تشكيل شده و لايه بالايي از سنگهاي سبك پوسته تشكيل شده است. وقتي لايه گوشته فرورانش مي كند،‌لايه بالايي تراشيده مي شود و روي ورقه ديگر تجمع مي يابد بنابراين رشته كوههايي مانند آلپ به وجود مي آيند. اين رشته كوهها،‌ كوههاي چين خورده ناميده مي شوند.
   مهمترین پلیت تکتونیک و یا حرکتهای صفحه ای در دنیا
   
   
   
   سطح زمین دارای 7 خشکی بزرگ است که از شکسته شدن یک قاره واحد بزرگ در طول زمان و بر اثر پدیده پلیت تکتونیک به دست آمده است. هر کدام از این صفحات که به قاره موسوم است سالیانه حدود 50 مایل حرکت می کنند. بر اثر این حرکتها مرزهای قاره ها دارای مدلهای مختلفی است که به ترتیب زیر است:
   صفحات واگرا و صفحات همگرا و مرزهای انتقالی گسلی
   صفحات همگرا توسط حرکت صفحات و برخورد و تصادم آنها به یکدیگر به وجود می آید. وقتی که صفحات اقیانوسی با صفحات قاره ای تصادف می کند، صفحات اقیانوسی به زیر صفحات قاره ای کشیده می شود و می لغزد و باعث به وجود آمدن چاله ها و حفرات عمیق در کف اقیانوسها می شود. به این مدل از حرکت ساب داکشن یا فرو رانش گفته می شود. نمونه ای از این نوع فرورانش در بین صفحه اقیانوسی Nazca و صفحه قاره ای آمریکای جنوبی اتفاق افتاده است. بر اثر تصادم دو صفحه قاره ای کوهزایی های مهم به وجود می آید که هیمالیا از مهمترین آنها است.
   صفحات واگرا بر اثر حرکت صفحه ای قاره های به وجود می آید نمونه ای از این صفحات واگرا را می توان به برامدگی آتلانتیک اشاره نمود. وقتی صفحات از هم دور شوند سنگهای ذوب شده و داغ که که دمای آنها از خیلی بالا سرد می شود و باعث به وجود آمدن مواد جدید در صفحات اقیانوسی می شود. این فرایندهای در کف دریا پخش شده و شناخته شده است.
   مرزهای صفحات گسلی انتقالی به صورت افقی حرکت می کند. به عنوان مثال از این حرکت صفحه ای می توان زون گسلشی سن آندریاس San Andreas را نام برد.
   پلیت تکتونیک شاخه ای از علم زمین شناسی ساختمانی است که با فرایندهای حرکات صفحه ای در ارتباط است و در اثر این حرکات صفحه ای و برخوردها و تصادم قاره ها با یکدیگر مواد مذاب داغ به وجود می آید در مقیاس جهانی زمین شناسی به وجود آورنده پدیده هایی مثل سازندهای زمین شناسی و کوهزایی ها و توزیع زمین لرزه و آتشفشان است.

مکانی زیبا بر روی کره زمین، دریاچه لوئیز

دریاچه لوئیز قبلا با نام «امرلند» (به معنی سبز زمردی) معروف بود، اما حالا به لوئیز تغییر نام داده است. این اسم به احترام پرنسس لوئیز دختر ملکه ویکتوریا و همسر حاکم کانادایی از مستعمره‌های بریتانیا به دریاچه داده شده است. دریاچه لوئیز در پارک ملی بانف در میان کوه های صخره ای جنوب کانادا واقع شده است؛ رنگ‌های بسیار درخشانی دارد و آب آن که از صخره ها سرازیر می‌شود محصول رودهای به وجود آمده از توده های یخی است.

ادامه نوشته

بهشت وسط بیابان

این بیابان که در  چین قرار دارد، امروزه در معرض خطر نابودی قرار گرفته است، چراکه عمق آب آن ۲۵ فوت پایین‌تر آمده است. بنابراین محصولات کشاورزی مثل قبل نیست. همچنین مردمان بیشتری در Dunhuang سکنی می‌گزینند که تاثیر انسان ها بر محیط نیز اکولوژی منطقه را با خطر مواجه کرده است. خوشبختانه برای جلوگیری از نابودی این منطقه قوانین سفت و سختی گذاشته شده است: اول اینکه در این منطقه چاه نکنند، دوم اینکه هیچ کشتزار اضافی درست نکنند و سوم اینکه هیچ کس دیگری را برای زندگی در اینجا نپذیرند. امیدواریم با وجود این قوانین این منطقه زیبا همیشه به همین شکل باقی بماند.

ادامه نوشته

مناطق فوقالعاده زیبا از اسکاتلند وفرانسه

ین تصاویر همگی کارهای هنرمند عکاس «یان کامرون» می‌باشد.
او می‌گوید: هدف منحصر به فرد من از عکاسی مناظر بسیار ساده است. من می‌خواهم وقتی که شما روبروی عکس‌های من می‌ایستید از مناظری که ممکن است قبلا دیده باشید دوباره لذت ببرید. درنهایت دیدن این تصاویر چه قبلا منظره واقعی را دیده باشید چه ندیده باشید به شما انرژی و اشتیاقی مضاعف می‌دهد و شاید حس و حالتان را هم عوض کند…

اسکاتلند- Glascarnoch- جزیره ای در مه

اسکاتلند- منطقه روستایی Glencoe

اسکاتلند- cairngorm

ادامه نوشته