رد تاثیر ال‌نینو بر هوای ایران و پیش‌بینی زمستان سخت ۹۴

پدیده ال نینو تعیین کننده ترسالی و خشکسالی کشور نیست،رژیم بارشی ایران را بر هم کنش نوسان های جنوبی متعدد از جمله نائو، ام جی او و انسو تعیین می کند.پدیده ال نینو در حقیقت یک پدیده اقیانوسی و دریایی است و عامل اصلی آن نیز تغییرات دمای سطح آب است.

اگر دمای سطح آب افزایش یابد و از درصد نرمال خود بالاتر رود و در آن صورت پدیده ال نینو ایجاد می شود و اگر دمای سطح آب از درصد نرمال خود کمتر شود، پدیده لانینا شکل می گیرد.

ال نینو در منطقه حاره ای اقیانوس آرام شکل می گیرد و همزمان با این پدیده سامانه هواشناسی نوسان جنوبی به انجام تغییرات در این دو منطقه اقیانوس فشار وارد می کند.

با غالب شدن و ترکیب این دو پدیده ال نینو و لانینا پدیده دیگری به نام انسو ENSO شکل می گیرد که در چند فاز گرم (ال نینو)، سرد (لانینا) و خنثی تغییراتی منفی یا مثبت نیم درجه نسبت به درصد نرمال به وجود می آورد.

وقتی انسو در فاز گرم باشد (ال نینو) و بارش ها عمدتا در منطقه غرب قاره امریکای لاتین نزدیک پرو و شیلی ایجاد خواهد شد و در منطقه شرق آسیا کشورهای چین، فلیپین، اندونزی، مالزی و استرالیا دچار کم بارشی و خشکسالی می شود.

 اگر انسو در فاز سرد باشد (لانینا) و بارش ها در منطقه شرق آسیا و غرب قاره امریکای لاتین کاهش می یابد،  با توجه به آنکه این پدیده در مقیاس جهانی عمل می کند و در آب و هوای بسیاری از مناطق می تواند تاثیرگذار باشد، اما بیشترین تاثیر در همان منطقه عمل حوزه عملیاتی خود است و چون جو یک سیال پیوسته است هرگونه نوسان به ویژه با مقیاس سیاره ای می تواند بر تغییرات آب و هوایی نقاط دیگر تاثیر گذاشته و میزان تاثیرگذاری آن به فاصله و حوزه فعالیت این پدیده با توجه به بزرگ مقیاسی آن کم، زیاد و یا حتی بدون تاثیر خواهد بود.

با این حال اثر انسو بر روی خاورمیانه و کشور ما تعیین کننده برای رژیم های بارشی نیست و به عبارت دیگر اثر انسو با سایر نوسانات جوی به ویژه نائو (نوسان اقیانوس آتلانتیک شمالی) و ام جی او روی اقیانوس هند شکل می گیرد و برآیند برخورد و هم کنشی این دو پدیده رژیم بارشی را برای ایران تعیین می کند.

بررسی پدیده های هواشناسی حاکی از این است که سال های همراه با ال نینو کشورمان کم بارش بوده و سال های که همراه با لانینا بوده بارش های مناسبی را در کشور شاهد بوده ایم و این نشان می دهد که انسو به تنهایی تعیین کننده ترسالی و یا خشکسالی برای ایران نبوده است.

 اما اثر جزیی انسو در فاز گرم ال نینو بر روی خاورمیانه و ایران کمکی به بارش های بهتر بوده و به بیان دیگر با وجود پدیده انسو در جو به علت ال نینو بارش های ایران مناسب بوده است.

منبع : http://www.khabaronline.ir/detail/473066

 

مناطق آتش فشانی ایران( مرتبط با درس 2 جغرافیا عمومی)

 

تصویر متحرک زیر نشان دهنده نحوه ایجاد یک آتشفشان می باشد که تحت تاثیر فرو رانش صفحه اقیانوسی به زیر صفحه قاره ای ایجاد می گردد.(آتشفشانهای حاشیه قاره ای). جهت مشاهده مراحل تشکیل آتشفشان چندین بار برروی Play کلیک کنید.

 

 

 

 

 

لینک دریافت فایل: http://static.howstuffworks.com/flash/volcano-eruption.swf 

 

مناطق آتش فشانی ایران

فعالیت های آتشفشانی کواترنر در حقیقت ادامه فعالیت های ترشیاری در ایران است و در مناطقی که آتشفشانهای کواترنر فعالیت داشته اند، عموما آتشفشانهای ترشیاری نیز با شدت بیشتری فعال بوده اند.
آتشفشان های جوان فعالیت خود را از دوره میوسن به ویژه میوسن بالایی و یا دوره میوپلیوسن شروع کرده اند و تا کواترنر ادامه یافته اند. مهمترین مناطق آتشفشانی نئوژن – کواترنر در ایران به صورت ذیل می باشد:

1- آتشفشان دماوند:

مخروط آتشفشانی دماوند در شرق تهران و 60 کیلومتری ( فاصله هوایی ) آن با مختصات “24 ‘06 520 طول شرقی و “05 ‘57 350 عرض شمالی واقع شده است. نزدیکترین شهرها به این آتشفشان به ترتیب عبارتند از: رینه (در دامنه جنوبی) ، پلور، دماوند و فیروزکوه ( در شرق ). گسترش گدازه ها و مواد آذر آواری در دماوند در حدود 400 کیلومتر مربع و در محدوده ای به طول ‘18 520 تا ‘59 510 و عرض “30 ‘04 360 تا “38 ‘48 350 را شامل می شود.

ارتفاع قله آتشفشانی دماوند از سطح دریا 5610 متر می باشد. 2 مسیر برای صعود به قله وجود دارد؛مسیر اول جنوب شرق که مسیر نسبتا آسانی است و مسیر دیگری مسیر شمالی که صعود از طریق آن بسیار مشکل و خطرناک است. زمستان های منطقه دماوند بسیار سرد همراه با یخبندان و تابستانهای آن معتدل می باشد. در بیشتر ماه های سال قله آتشفشانی دماوند پوشیده از برف است و مناسبترین ماه برای صعود به قله، مرداد ماه می باشد. بخشی از سفیدی قله دماوند که در مرداد ماه قابل مشاهده است، متعلق به گوگردهای متصاعد شده از دهانه مخروط می باشد. مخروط آتشفشانی دماوند در شرق البرز مرکزی قرار دارد. اگر البرز غربی و شرقی را امتداد دهیم، در محل دماوند این دو امتداد از هم دور می شوند.

آتشفشان البرز مربوط به ولکانیسمی است که در کواترنر در البرز مرکزی رخ داده است. تمامی ساختمانهای تکتونیکی از جمله: گسلها ها، تراست ها، چین های البرز مرکزی که در منطقه دماوند وجود دارند، زمانی که به محدوده گدازه ها می رسند، محو می شوند. آتشفشان دماوند به صورت مخروط نامتقارنی است که در قسمت جنوب غرب آن گدازه ها گسترش بیشتری دارند. ریفت مخروط آتشفشانی بیانگر این موضوع است که فعالیت این آتشفشان منحصر به دهانه مرکزی نبوده است بلکه دهانه های جانبی نیز در ایجاد مخروط نقش داشته اند. تعدادی دهانه جانبی در ارتفاعات بالای مخروط در سمت جنوب غرب و شمال شرق قرار دارند اما فعالیت اصلی این آتشفشان از دهانه مرکزی آن صورت می گیرد.
در ترکیب سنگ شناسی آتشفشان دماوند بر اساس میزان Sio2 و ترکیب کانی شناختی آن 3 گروه سنگی قابل تفکیک هستند:

الف – سنگ های بازیک: که این سنگ ها در محدوده پلور و رینه و پل ورکوه دیده می شوند. این سنگ ها نسبت به دیگر سنگ های دماوند قدیمی تر می باشند. زیرا بر روی سنگ های بازیک منطقه پلور مقدار کمی گدازه های حدواسط (تراکی آندزیت) مشاهده می شود. این گدازه ها تنها در دامنه های کم شیب دماوند مشاهده می شوند و مقدار آنها از سایر سنگ ها کمتر است. این گدازه ها به علت درصد Sio2 پائین و سیالیت بالا دارای وسعت بیشتری است.

ب – سنگ های حدواسط: که حجم اصلی سنگ های آتشفشانی منطقه را دارا است شامل گدازه ها و سنگ های آذرآواری می باشد و ترکیب کانی شناختی تراکی آندزیت و تراکیت دارند. تغییرات سنگ شناسی و ژئوشیمیایی تراکی آندزیت ها و تراکیت ها تدریجی بوده و انواع حدواسط بین این دو فراوانند.

ج – سنگ های اسیدی: که مرز بین سنگ های اسیدی و حدواسط در سنگ های آتشفشانی دماوند تدریجی است. این سنگ ها در دامنه قله شمالی کوه هاره و با ضخامت حدود 100 متر بر روی آهک های لار قرار گرفته اند.
این گدازه ها به طور متناوب همراه با مواد توفی به شدت دگرسان شده می باشند.
این گدازه ها متراکم و قرمز رنگ بوده و فنوکریست های پلاژیوکلاز و هورنبلند در آنها قابل تشخیص است.
د- سنگ های ولکانی کلاستیک که در بخشهای جنوبی، شرقی و غربی دماوند بیشتر دیده می شود و در بخشهای شمالی کاهش می یابد. سنگ های ولکانو کلاستیک به 2 دسته پیروکلاستیک و اپی کلاستیک تقسیم می شوند. نهشته های پیروکلاستیک شامل انواع توف های آتشفشانی دماوند شامل موارد زیر می باشند:

• I – توف های شیشه ای دره هزار، توف تراکیتی جنوب قله دماوند، توف شیشه ای شمال دماوند و توف شیشه ای پومیسی رینه.
• II – برش آتشفشانی دماوند.
• III – نهشته های ریزشی پومیسی.
• IV – نهشته های جریانی پیروکلاستیک غرب دماوند و بالای روستای آبگرم.
• V – نهشته های جریانی بلوک و خاکستر.
• VI – نهشته های اپی کلاستیک که در بخشهای جنوبی و شرقی دماوند قابل مشاهده است.

در ارتباط با نحوه تشکیل آتشفشان دماوند نظریات مختلفی ارائه شده است که در ذیل به آنها اشاره خواهد شد:

• اوسینیکو ( 1930 ) معتقد است که منطقه گسلها دار اسک و آبگرم باعث بالا زدن گدازه ها شده است.
• کریستا ( 1940 )، یک خمش در کمان البرز را مسبب تشکیل آتشفشان دماوند دانسته است.
• آلن باخ ( 1966 )، معتقد است که گسلها های تشکیلات رسوبی موجب صعود گدازه ها به سطح زمین گشته اند.
• جانگ و همکاران ( 1975 )، با اعتقاد بر برخورد صفحات عربستان و اوراسیا، فرورانش صفحه عربستان در امتداد سطح بینوف و ذوب این صفحه در اعماق و ایجاد ماگمای آتشفشانی، علت پیدایش نمونه های کالکوآلسکالن ایران مرکزی را مربوط به عمق زیاد این منطقه ذوب می دانند که در نتیجه دور بودن از تراست و عمق زیاد ذوب، سنگ های آتشفشانی آلکالن آشکار شده اند.
• بروس و همکاران ( 1977 ) با توجه به ترکیب شیمیایی گدازه های دماوند آن را آتشفشان ویروس و دور از زاگرس در نظر گرفته و تشکیل آن را مرتبط با برخورد صفحه عربستان و اوراسیا و فرورانش نوع خاص و ذوب پوسته اقیانوسی می دانند.
• علی درویش زاده (1364) عقیده دارد که آخرین حرکت کمپرسیونی (فشارشی) که فلات ایران را تحت الشعاع قرار داده و سبب چین خوردگی، بالا زدگی و جمع شدن پوسته قاره ای ایران گردیده، محل تاشدگی البرز را هم تحت فشار قرار داده است و این فشار موجب فعال شدن شکستگی های عمیق و خروج مواد مذاب گردیده است.
• نوگل سادات (1985) معتقد بود که حرکت گسلها هایی که دارای خمیدگی هستند، باعث ایجاد یک منطقه کشش در محل خمیدگی گشته و آتشفشان دماوند نیز اثر چنین پدیده ای است.
• ایران نژاد (1370) معتقد است که گسلها های عمیق منطقه می توانند شرایطی را ایجاد کنند که از طریق آن ماگمای آلکاسن به سطح زمین برسد. گسلها های اسک، بایجان، نوا، سفیدآب، شاهان دشت و ورارود در منطقه شناخته شده و تا زیر دماوند ادامه دارند.

2- آتشفشان سهند:

این آتشفشان در 40 کیلومتری جنوب تبریز با ارتفاع حداکثر 3710 متر واقع شده است. تعیین سن مطلق گدازه های مختلف آن سن 12 تا 140 هزار سال را نشان می دهد (1356). به عقیده معین وزیری فعالیت های آتشفشانی سهند در چندین مرحله صورت گرفته اند و در بین این مراحل آرامش نسبی وجود داشته است. وفور خاکستر به همراه قطعات یومیسی تا فواصل دور پراکنده شده اند که نشان گر انفجارات شدید آتشفشان سهند است.
بلندترین قله، مجموعه متناوبی از برش، پیروکلاستیک ها و آهک سیلیسی است که طی دو مرحله فعالیت به وجود آمده اند. مرحله اول به صورت انتشار روانه های برشی و مرحله دوم شامل خروج گدازه های داسیتی است. ترکیب سنگ شناختی سهند شامل آندزیت، داسیت، ریوداسیت و ریولیت به همراه مواد آذرآواری فراوان می باشند. ماگمای تشکیل دهنده این سنگ ها اشباع از سیلیس بوده و دارای آلومینیوم زیادی است.

مطالعه این آتشفشان نشان می دهد که ولکانیسم در آب صورت گرفته و آثار انواع ماهی در مناطق اطراف توده سهند بیان گر آن است که سهند را دریایی کم عمق فرا گرفته است. با آغاز فعالیت این آتشفشان در اواسط دوره میوسن و ایجاد شرایط نامطلوب، گروهی از پستانداران به صورت دسته جمعی از بین رفته اند که آثار این جانوران در حوضه های رسوبی اطراف مشهود است.
توده آتشفشانی سهند در واقع یک استراتوولکان شامل پیروکلاست ایگنمبریت و گدازه است که توسط دودکش های مختلف و پراکنده در یک منطقه وسیع بیرون ریخته شده اند. در فاصله دوره های آتشفشانی سهند، رسوبات سیلابی – رودخانه ای و یخچالی تشکیل شده اند که غالبا تا شعاع چندین ده کیلومتری اطراف مراکز آتشفشان گسترش یافته اند. توده آتشفشانی سهند به وسعت بیش از 3000 کیلومتر مربع، رسوبات دوره میوسن و قدیمی تر را پوشانده است. تشکیلات ولکانو سدیمنت آن به شعاع چند ده کیلومتر از دامنه های سهند به طرف جلگه های اطراف گسترش یافته اند.

3- آتشفشان سبلان:

این آتشفشان در باختر شهر اردبیل به ارتفاع 4811 متر قرار دارد که در واقع خط تقسیم حوضه های آبریز ارومیه و رودخانه ارس به شمار می رود. رشته کوه آتشفشانی خاموش سبلان از دره قره سو در شمال غرب اردبیل شروع و در جهت شرقی – غربی به طول 60 کیلومتر و عرض تقریبی 48 کیلومتر تا کوه قوشاداغ در جنوب اهر ادامه می یابد. مخروط آتشفشانی سبلان از نوع چینه ای است که گدازه های آن سطحی معادل 1200 کیلومتر مربع را اشغال کرده اند. مخروط سبلان ساختمان مرکزی عظیمی است که بر روی یک سیستم هورست با روند شرقی – غربی قرار گرفته است.

دیدون و ژرمن ( 1976) سن این آتشفشان را پلیوکواترنر می دانند. اما باباخانی، سکویه و ریو (1369) اظهار می دارند که نخستین جریان گدازه سبلان بر روی توف ها و کنگلومرا های الوار قرار دارند که از نهشته های کواترنر پیشین حوضه مشکین شهر هستند. دیدون و ژرمن فعالیت آتشفشانی سبلان را به 3 بخش تقسیم می کنند:

الف – جریانات گدازه ای سبلان کهن که بیشترین بخش کوه سبلان را در بر میگیرد و شامل آندزیت های زیرین و میانی و جریان گدازه داسیتی است.

ب – فرونشست که بخش مرکزی ساختمان پیشین گسیخته شده که نتیجه آن ایجاد یک فرورفتگی دایره ای به قطر 20 کیلومتر است و همزمان با فرونشست کالدار، فوران های انفجاری نیز روی داده است و از مواد آذرآواری تشکیل شده است.

ج – گنبدها و جریانات گدازه ای سبلان جوان که پس از فروریزش کالدار، فوران مواد آتشفشانی صورت گرفته که بلندترین بخش های مرکزی آتشفشان را تشکیل می دهند.
لازم به ذکر است که فعالیت های آتشفشانی سبلان از نوع آلکالن سریک است.

4- آتشفشان تفتان:

تفتان یک آتشفشان جوان و نیمه فعال به سن پلیوسن – کواترنر در بلوچستان و 50 کیلومتری شهر خاش قرار دارد. ارتفاع این آتشفشان از سطح دریا 4050 متر و از دشت های اطراف 2000 متر است. این آتشفشان در روی فیلیش های کرتاسه بالایی و ایوسن بنا شده است. اولین فوران تفتان شامل گدازه ها و سنگ های پیروکلاستیک با ترکیب داسیت و ریوداسیت در 20 کیلومتری غرب – شمال غرب قله فعلی شروع شده است ( گانسر 1966 ).
فعالیت مجدد تفتان شامل: گدازه های داسیتی و آندزیتی متعلق به اواخر پلیوسن در 10 کیلومتری شمال غرب پس از یک آرامش منجر به تشکیل طبقات اگلومرا، یک انفجار مهم در 2 کیلومتری جنوب قله امروزی به وقوع پیوسته که اثر آن امروزه به صورت گودال فرسایشی دیده می شود.

یکی از ویژگی های جالب در تفتان، ناهماهنگی کانی شناسی و تحول معکوس کانی ها در آندزیت های کواترنر این آتشفشان دیده می شود. در گدازه های تفتان سنگ های بازیک مشاهده نمی شود. سنگ های آذرآواری و توف های پومیسی بخش وسیعی از شرق و جنوب غرب آتشفشان تفتان را می پوشانند که این سنگها عمدتا از پومیس و پرمیسیت تشکیل شده اند.

5-آتشفشان بزمان:

سنگ های آتشفشانی – نفوذی شمال گودال جازموریان مجموعه سنگ های ماگمایی بزمان را شکل می دهند. این کمپلکس ماگمایی جزء زون ماگمایی ارومیه – دختر محسوب می شوند. سنگ های نفوذی منطقه بزمان از گرانیت آلکالن پورفیری با فلدسپات های پتاسیم دانه درشت، گرانیت های دورنیلنددار، گرانودیوریت تا کوارتز دیوریت تشکیل شده اند که دارای 64 تا 74 میلیون سال سن می باشند.

سنگ های خروجی این منطقه شامل سنگ های داسیتی، آندزیت – داسیتی و بندرت ریولیت، ایگنمبریت و توف های شیشه ای متبلور تشکیل می دهند که در جنوب شرق آتشفشان بزمان رخنمون دارند. سنگ های آتشفشانی بزمان عمدتا آندزیت، بازالت و کمی الیوسن بازالت می باشند. آتشفشان دارای ساختمان استراتوولکان پیچده ای می باشد و انواع گدازه های آندزیتی، داسیتی و ریوداسیتی در دامنه شرقی آن زیادتر است. مخروط اصلی این آتشفشان از اجتماع برش های ایگنمبریتی، پرمیس و گدازه تشکیل شده که به طور متناوب قرار گرفته اند.

---

---

 

1389/06/15

خاکهای حاصل از تاثیر سنگ و آب و هوا

   

 

الف- سیروزم :
خاک نارس مناطق معتدل است و خواص آن بستگی به سنگ مادر دارد از این جهت در تقسیم بندی آن به انواع مختلف، اغلب نوع سنگ مادر را در نظر می گیرند. سیزومهای حاصل از سنگهای سست و آزاد جزو ریگوسلها و سیزومهای حاصل از سنگهای سفت و سخت جزو لیتوسلها بشمار می آیند. این خاکها را اغلب می توان در مناطق کوهستانی، روی رسوبات جدید و در محلهایی که خاک فرسایش یافته پیدا نمود.

ب- خاکهای حاصل از سنگهای کربناته: 
1-رندزین یا خاک کربناتی- هوموسی:
از سنگ آهک در آب و هوای اروپای مرکزی، اصولا خاکهای کم عمقی که تا اندازه ای خشک و دارای رنگ هوموسی قوی است، بوجود می آید. افق A دارای بافت بسیار مرغوب بوده و خاکدانه آن به آسانی خرد می شود. این افق دارای کلسیوم، منیزیوم و همچنین هوموسی که تا اندازه ای از لحاظ ازت غنی است، تشکیل شده و ضخامت آن 10 تا 30 سانتیمتر است. نوعی از این خاک بنام رندزین خاکستری غنی از جانوان خاک زی بوده و در مناطقی که درصد آهک سنگ زیاد باشد تشکیل می شود.

2- ترافوسکا:
از سنگ آهک تشکیل می شود و دارای مشخصات زیر است:
افقA ان قهوه ای تیره و افق B آن لیمونی، به رنگ قهوه ای سرخ درخشان است. در افق C سنگ آهک دار قرار دارد. این خاک در قمتهای شمالی آلپ و در دیگر قسمتهای جنوبی اروپای مرکزی یافت می شود.
  

2-تراروسا:
این خاک نیز از سنگ آهک و بیشتر در آب و هوای زیتونی منطقه مدیترانه تشکیل می شود. افق A آن به رنگ قهوه ای قرمز است که در آن رنگ هوموسی بطور آشکار دیده نمی شود. رنگ افق B قرمز درخشان تا سرخ مایل به قهوه ای بوده که این رنگ ناشی حضور اکسید آهن آبدار می باشد. در این افق قطعات آهک نیز دیده می شود. در زیر این افق بلافاصله صخره های آهکی تخریب نشده وجود دارد.

ج- خاکهای حاصل از سنگهای غیر کربناتی با ترکیبات کانی یکنواخت:
  
این خاکها اهمیت محلی دارند و دارای مشخصات زیر هستند:
رنگ آنهاتیره است، غنی از بازها هستند، مقدار هوموس آنها بسیار زیاد ( 6 تا 7 درصد )، نسبت کربن به ازت خیلی کوچک ( کمتر از 9 ) و غالبا فاقد افق B است. گیاهان در افق A خوب ریشه دوانیده و در این افق تعداد زیادی موجود زنده زندگی می کنند. میزان کلسیم و منیزیم آنها ( بستگی به نوع سنگ ) بالا است.
  
د- رانکر:
از خاک نارس بوجود می آید، یعنی اینکه در خاک نارس، در نتیجه پیشرفت تخریب فیزیکی و شیمیایی، خاکی بوجود می آید که قسمت رویی آن دارای هوموس است. رانکرها نیز مانند سیزومها اگر حاصل از سنگهای سست و آزاد باشند، جزو ریگوسلها و اگر حاصل از سنگهای سفت و سخت باشد، جزو لیتوسلها بشمار می آیند. اگر سنگ اولیه رانکر غنی از سیلیکات و به آسانی تخریب شود، رانکر مربوطه پس از تکامل به خاک قهوه ای تبدبل می شود. اما از رانکری که روی سنگ فقیر از لحاظ سیلیکات قرار دارد، پدوزول بوجود خواهد آمد.

پایگاه ملی داده های علوم زمین

تصویر

تصویر

گرمایش زمین, خطری بر زمین

گرمایش زمین, خطری بر زمین

گزارش جدید هشدار میدهد که تغییرات اقلیمی بدتر از آنچه پیش بینی شده بود میباشند

گزارش جدیدی از  صندوق جهانی حیات وحش (دابلیو دابلیو اف)، " تغییرات اقلیمی:  سریعتر، قویتر، زودتر، در یک کنفرانس اخیر وزرای محیط زیست  اتحادیه اروپا ارائه شد. این گزارش نتیجه میگیرد که سیاره سریعتر از آنچه که  هیئت بین دولتی تغییرات  آب و هوایی سازمان ملل متحد در سال ۲۰۰۷ پیش بینی  کرده بود در حال گرم شدن است. دمای فزاینده  تا بحال موجب شده که ۴۰ میلیون تن از غلات در سال بخاطر عدم موفقیت محصولات از دست برود، و همچنین باعث جذب کمتر  دی اکسید کربن از آنچه از  حفره های کربن طبیعی جنگلها و اقیانوسها انتظار میرفت بوده است. صندوق جهانی حیات وحش از کاهش ۳۰ درصدی در  انتشارات گازهای گلخانه ای برای اعضاء اتحادیه اروپا  تا سال ۲۰۲۰ دفاع میکند، در حالیکه مبالغ بیشتری برای کمک به کشورهای  درحال توسعه پرداخته میشود تا بتوانند از عهده  تغییرات آب و هوایی برآیند و برای  جبران کربن سهمیه داده نمیشود.

http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/3226747/Climate-change-is-faster-and-more-extreme-than-feared.html (lovely D16

---

انیمیشنی در باره پدیده جذر و مد

انیمیشنی در باره پدیده جذر و مد

---

انیمیشنی در زمینه ورود یک سیکلون به منطقه

 

کالری عکس (با توضیح مختصر )

کالری عکس (با توضیح مختصر )

 

The Namib Desert is one of Earth's oldest deserts, and its dunes—which stretch to Africa's Atlantic coast—can tower nearly 1,000 feet (300 meters) high. The region is so dry that it    receives more moisture from ocean fog than from its meager allotment of annual rainfal.l

صحرای  نامیب یکی از کهن ترین  صحرای  زمین است ، که بلندی تلماسه های آن به 300 متر می رسد که از سمت افریقا به اقیانوس اطلس کشیده شده است. ناحیه ای خیلی خشک است که مقداری زیادی رطوبت از اقیانوس می گیرد که نسبت بارندگی در این قسمت ناچیز است .

 برای دیدن بقیه تصاویر ادامه را کلیک کنید

ادامه نوشته

روزجهانی بیابان زدایی

روزجهانی بیابان زدایی     ۲۷ژوئن به عنوان روز جهاني بيابان زدايي در سراسر جهان نام گذاري شده است و اين روز در كشورهاي مختلف گرامي داشته مي شود.

۲۷ژوئن به عنوان روز جهانی بیابان زدایی در سراسر جهان نام گذاری شده است و این روز در کشورهای مختلف گرامی داشته می شود.

پيشروي بيابانها، فروسائي زمين در نواحي خشك، نيمه خشك و مناطق نيمه مرطوب  را دربرمي گيرد و عوامل دخيل در پيدايش آن در وهله اول فعاليتهاي انساني و تغييرات آب و هوا مي باشد. شايان ذكر است كه پيشروي بيابانها به مفهوم توسعه بيابانهاي از پيش موجود نيست. اين فرآيند در حقيقت به اين دليل رخ مي دهد كه اكوسيستمهاي نواحي خشك كه بيش از يك سوم كره زمين را در بر مي گيرند شديداً  در معرض استفاده بيش از حد و عدم بهره برداري صحيح از زمين قرار دارند. فقر، عدم ثبات سياسي، جنگل زدايي و تخريب جنگلها، چراي بيش از حد دامها و روشهاي نامناسب و نادرست آبياري همگي مي تواند به كاهش ميزان حاصلخيزي زمين بيانجامد. پيشروي و توسعه بيابانها  زندگي بيش از 250 ميليون نفر را در سراسر جهان مستقيماً تحت تاثير قرار  داده و در عين حال زندگي قريب يك ميليون نفر را در بيش از صد كشور به مخاطره مي اندازد، مردمي كه اكثراً در فقيرترين، محرومترين و ضعيفترين كشورها به لحاظ مسائل سياسي به سر مي برند.

 

• راه حل بد يع و مبتكرانه

بيابانزدايي به منظور تضمين حاصلخيزي دراز مدت در مناطق مسكوني نواحي مربوطه، ضروري است. متاسفانه  تلاشهايي كه در همين  راستا در گذشته صورت پذيرفته همگي به شكست انجاميده و معضل فروسائي زمين در سراسر نقاط دنيا رو به وخامت گذارده است. به دنبال نياز به يافتن راهكاري تازه و نو، دولتهاي 170 كشور جهان، در ماه مارس سال 2002 ميلادي به كنوانسيون  بيابانزدايي سازمان ملل متحد پيوسته اند.

هدف از انعقاد اين كنوانسيون ارتقاء اقدامات موثر از طريق  برنامه هاي محلي مبتكرانه و نيز همكاريهاي حمايتي بين المللي است. به موجب اين كنوانسيون  هرگونه تلاش در جهت محافظت از زمينهاي مناطق خشك در دراز مدت انجام خواهد گرفت  چرا كه عوامل دخيل در پيدايش اين فرآيند، متعدد و در عين حال بسيار پيچيده مي باشد و پهنه گسترده اي را در بر مي گيرد كه مسائلي  نظير  الگوهاي تجارت جهاني و روشهاي ناپايدار مديريت اراضي را در خود جاي داده است. در اين راستا تغييراتي بس شگرف و به معناي واقعي كلمه چه در سطح محلي و چه در سطح بين المللي مي بايست صورت پذيرد.

به ادامه مطلب توجه کنید .

---

 

مراکز پرفشار

مراکز پرفشار   High Pressure Centers also known as anticyclones A high pressure center is where the pressure has been measured to be the highest relative to its surroundings. That means, moving in any direction away from the "High" will result in a decrease in pressure. A high pressure center also represents the center of an anticyclone and is indicated on a weather map by a blue "H". Winds flow clockwise around a high pressure center in the northern hemisphere, while in the southern hemisphere, winds flow counterclockwise around a high. Sinking air in the vicinity of a high pressure center suppresses the upward motions needed to support the development of clouds and precipitation. This is why fair weather is commonly associated with an area of high pressure

مراکز کم فشار

مراکز کم فشار   Low Pressure Centers also known as cyclones A low pressure center is where the pressure has been measured to be the lowest relative to its surroundings. That means, moving in any horizontal direction away from the "Low" will result in an increase in pressure. Low pressure centers also represent the centers of cyclones. A low pressure center is indicated on a weather map by a red "L" and winds flow counterclockwise around a low in the northern hemisphere. The opposite is true in the southern hemisphere, where winds flow clockwise around an area of low pressure. Rising motion in the vicinity of a low pressure center favors the development of clouds and precipitation, which is why cloudy weather (and likely precipitation) are commonly associated with an area of low pressure

پیشینه تاریخی استان کرمانشاه

پیشینه تاریخی استان کرمانشاه   بنای کرمانشاه را به بهرام چهارم پادشاه ساسانی نسبت داده اند که قبلاً در کرمان حکومت داشته و پس از به حکومت رسیدن در این منطقه و احداث این شهر آن را کرمانشاه خوانده اند. کرمانشاه را پایتخت پادشاهان ساسانی دانسته اند که ایشان قصرهای فراوانی در آن احداث نموده اند، انوشیروان در نزدیکی طاق بستان کاخ هایـی بنـا کـرده و در آن قصـرها از فغفـور چین، قیصر روم ورای هند پذیرایی نموده است. تاریخ این مرز و بوم کهن در گوشه گوشه استان نقش بسته بر دل سنگ همگان را به نظاره و تحسین این همه زیبایی فرا می خواند. استان کرمانشاه پیشینه تاریخی کهنی دارد و در گذر زمان پیشینیان ما بارها از پیشامدهای ناگوار و قهر طبیعت همچون سیل، زلزله و بلایایی مانند طاعون رنج برده و شاهد تاخت و تاز وحشیگریهای بیگانگان و دشمنان این مرز و بوم بوده اند. در هزاره یازدهم تا نهم قبل از میلاد (11 تا 13 هزار سال پیش) مردم این سامان از دانه های غلات برای غذا بهره می جستند در سال 1945 میلادی باستان شناسان دانه ای به نام امر در منطقه کرند فعلی یافتند که می توان آن را جد گندم دانست. کشت امر در آن زمان نشانگر پویایی کشاورزی و اقتصاد پیشینیان ما است. یکی از کهن ترین مردمانی که بعد از غارنشینی (با آثاری در غار شکارچیان بیستون غار آوازا در دینور و ...) به ساخت خانه روی آوردند مردم این سامان بوده اند که آثار فراوانی از آن تمدن در پهنه استان به جای مانده، از آن دوره آثار اولین خشتهای خام دست ساخته بشر که در ساخت خانه بکار می رفته در تپه آسیاب کرمانشاه و گنج دره هرسین و کودین تپه کنگاور باز مانده است که باستان شناسان قدمت آنها را پایان هزار دهم و میانه هزاره نهم پیش از میلاد دانسته اند. استان کرمانشاه از دیر باز در مسیر بازرگانی میان چین و آسیای جنوب شرقی تا بین النهرین قرار داشته و راه باستانی مـراودات، تجارت و بعد از اسلام نیز مسیر برای رسیدن به حج و .. محسوب می گردیده و بخشی از جاده معـروف ابریشم که شهرهای ماورالنهر و صحرای چین تا بین النهرین و بغداد و سرزمین حجاز را به هم متصل می کرده از کرمانشاه می گذشته و حاکمان دورانهای مختلف قرار داشته است تا جایی که گذشتگان هر یک به نوبه خود آثار ارزشمندی برای نسلهای آینده در این استان به یادگار گذارده اند. در استان کرمانشاه یادمان های گرانبهایی از دوران حکومت لولوبی ها، مادها، هخامنشی ها، سلوکیها، اشکانیان، ساسانیان و اسلامی به جای مانده و علاقمندان به میراث کهن و فرهنگ غنی این مرز و بوم را به خود جلب کرده است. ژاک دومورگان مولف کتابهای هیأت علمی فرانسه در ایران، نقش برجسته آنوبانی نی پادشاه لولویی ها که از هزاره سوم قبل از میلاد در سرپل ذهاب به جای مانده را از قدیمی ترین و یا مهمترین سنگ نوشته های آسیا می داند. از مهمترین این آثار می توان به سنگ نگاره های بیستون یادگار داریوش، شاه هخامنشی که از سوی سازمان جهانی یونسکو به عنوان اثر بین المللی معرفی گردیده و نیز سنگ نگاره ها و نقوش زیبا و نفیس طاق بستان از آثار دوران ساسانی با 1600 سال قدمت و صدها اثر جاودان و با شکوه که هنرمندانه در دل کوههای سر به فلک کشیده و دشتهای وسیع و سرسبز این استان خلق گردیده اند اشاره کرد و از آثار دوران اسلامی شایسته است به تکیه معاون الملک که چون نگینی در شهر کرمانشاه می درخشد اشاره کرد که اثر جاودانه و هنرمندانه ای است از عشق و ذوق هنرمندان مسلمان و دائره المعارفی است الوان نقش بسته بر کاشیهای زیبا و متضمن داستانها و تصاویر حماسه های اسلامی، داستانهای قرآنی نقوش اساطیری، افسانه ای و تاریخی از سراسر جهان در قالب سه بنای باشکوه حسینیه، زینبیه و عباسیه که هر بیننده ای را مجذوب خود می کند همچنین پلها، بازارها، کاروانسراها و صدها اثر ارزشمند دیگر همه از آثار دوران بعد از اسلام در این سرزمین است.

مطالبی درباره ی استان کرمانشاه

مطالبی درباره ی استان کرمانشاه

اقليم استان كرمانشاه

 

 

استان كرمانشاه داراي آب و هواي معتدل كوهستاني است بر اســاس مطالعاتي كه توسط كوپن  به عمل آمده است منطقه باريكي از زاگرس غربي كه تقريبا جلگه ها و كوهستانهاي بين كرمانشاه و شيراز را در بردارد داراي آب و هوايي با مشخصات تابستانهاي خشك و زمستانهاي نسبتا متعدل با باران كم معين مشخص شده است .

­متوسط ميزان بارندگي در مناطق مختلف استان بين 800-300 ميلي متر در نوسان است و بطور كلي متوسط ميزان بارندگي در استان را مي توان 500-400 ميلي متر در نظر گرفت .

­براساس طبقه بندي كوپن استان كرمانشاه داراي چهار اقليم بزرگ به شرح زير است :

 الف) اقليم ((زمستان سرد و تابستان خنك ))

ب) اقليم (( نيمه خشك و استپي خنك ))

ج) اقليم )) نيمه خشك و استپي گرم ))

د)‌اقليم ((زمستان ملايم و تابستان گرم و خشك ))

بطو ر كلي استان كرمانشــاه را مي توان به دو منطقه گرمسير و سرد سير (قشلاق و ييلاق ) تقسيم نمود

وضعيت منابع آب استان 

 

 

­استان كرمانشاه با متوسط بارندگي 500 ميلي متر در سال از مناطق نسبتا پر آب كشور محسوب مي شود . اين استان در محدوده حوزه هاي آبخيز كرخه عليا و سيروان واقع مي باشد حوزه آبخيز كرخه عليا ( حوزه آبريز داخلي ) در مركز و شرق استان شامل شهرستانهاي كرمانشاه ، اسلام‌ آباد غرب ، كنگاور ، جوانرود (بخش روانسر ) ، صحنه و هرسين بوده و آب رودخانه هاي آن نهايتا به رودخانه سيمره تخليه مي شود .

­حوزه آبريز سيروان (حوزه آبريز خارجي )در شمال غرب استان شامل شهرستانهاي قصرشيرين ، پاوه ، سرپل ذهاب ، گيلانغرب ، بخشي از سنقر ، جوانرود (غير از بخش روانسر ) و بخــــشي از شهرستان اسلام آباد غرب بوده و‌آب رودخانه هاي آن از كشور خارج شده و وارد كشور عراق مي گردد . استان داراي 13 رودخانه مهم ، 74 پارچه سراب  ,و 699، دهنه چشمه ، مي باشد

­در حال حاضر بخش عظيمي از آبهاي سطحي استان ( 2/46 درصد ) از كشور خارج مي شود و همچنين از بخش قابل توجهي از پتانسيل آبهاي زيرزميني استان بهره برداري نمي گردد .

­شرايط توپوگرافي استان و كوهستاني بودن استان سبب گرديده كه امر تامين آب جهت مصارف گوناگون با مشكلات فراوان و هزينه هنگفتي همراه باشد . اكنون استان فاقد سد مخزني در حال بهره برداري بوده ليكن سدهاي مخزني گاوشان و گيلانغرب در دست احداث مي باشد .

ضريب بهره برداري از آبهاي سطحي  ( رودخانه ) 29 درصد و آبهاي زيرزميني (چاه ) 6/84 درصد مي باشد .

­حجم نهائي آبهاي سطحي استان در سال 1378 به ميزان 9/2423 ميليون مترمكعب بوده كه 1120 ميليون متر مكعب آن از كشور خارج و 6/598 ميليون مترمكعب از طريق رودخانه سيمره به كرخه تخليه و مابقي جهت امور كشاورزي و صنعت استحصال مي گردد.

 ببینیم ادامه مطلب در مورد چیه؟

ادامه نوشته

معرفی زیباترین دریاچه جهان به همراه تصاویری دلربا

es اسم یک دریاچه در کلمبیا است که با ۱۰۰ کیلومتر فاصله در  Sierra de la Macarena واقع شده است.
این دریاچه «دریاچه پنج رنگی» نامیده شده و زیباترین دریاچه جهان به شمار می‌آید؛ چرا که هیچ نظیری برای آن در یبن دریاچه‌های دیگر وجود ندارد. باوجود این در یک دوره کوتاه مدت در سال این دریاچه با رنگهای قرمز، زرد، سبز و آبی تبدیل به دریاچه رنگین کمانی می‌شود.
می‌توان گفت این دریاچه میراث بیولوژیکی نوع بشر است.

ادامه نوشته

جنگل های حرا(مرتبط با جغرافیای 1)

تصاویر

 

 

 

 

 

                    

 

جنگل های حرا

 

جنگل های حرا

  عنوان مقاله 

نام انگلیسی :  harra protected are (mangro)     نام فارسی :  منطقه حفاظت شده جنگل‌هاى حرا (مانگرو)
منطقه حفاظت شده جنگل‌هاى حرا (مانگرو)، جزيره قشم   گونهٔ‌ جنگلى حرا (مانگرو) از ويژگى‌هاى اکوسيستم سواحل جنوبى ايران است که به طور پراکنده، از تنگهٔ هرمز به سمت شرق و اقيانوس هند، در سواحل عمان، پديد آمده‌اند. اين جنگل‌ها در سواحل خليج‌فارس، در اطراف بندر لافت، شمال جزيرهٔ قشم، ‌ بندر خمير و در کانون‌هاى متراکم ديده مى‌شوند. البته طبق نوشته ی یکی از نظر دهندگان وبلاگ جنگلهای حرا در استان بوشهر و در منطقه عسلویه در خلیج نایبند نیز دیده میشود و در بعضی مناطق دیگر استان نیز به مساحت کم دیده میشود. مساحت جنگل های حرا در استان بوشهر 1500 هکتار است. ابوعلى‌سينا، دانشمند بزرگ ايرانى، درخت اين جنگل‌ها را حرا ناميده است. جنگل حرا در اطراف جزيرهٔ قشم‌، در نوارى به عرض ۵۰ تا ۵۰۰ متر کشيده شده و محدوده‌‌اى برابر با ۱۵۰ کيلومتر و مساحتى معادل ۸۲۳۶ هکتار را در بر گرفته است. اگر آب‌هاى نواحى باتلاقى و مساحت نقاط خالى منظور نشود، مساحت واقعى اين جنگل در حدود ۶۰۱۲ هکتار مى‌باشد. وسيع‌ترين قسمت جنگل‌هاى حرا در آب‌هاى بندر لافت و بندر پل در شمال غربى جزيرهٔ قشم، و در فاصلهٔ‌ ۱۴۰ کيلومترى غرب بندرعباس قرار دارد. اين جنگل‌هاى ماندابى بر روى خاک‌هاى لجنى ناشى از رسوب خاک‌هاى حاصل از فرسايش سواحل رشد يافته‌اند و دائماً در معرض جزر و مد آب قرار دارند؛ به طورى که در زمان جزر، ‌ درختان و بستر لجنى آن‌ها از آب بيرون آمده و به صورت جزايرى پراکنده نمايان مى‌شوند و در واقع مد، ‌ تمامى جنگل حرا به زير آب رفته و ناپديد مى‌شود. اصولاً درخت حرا در نقاطى مى‌رويد که در مواقع مد دريا به زير آب بروند. در نقاط مرتفع‌تر بستر دريا از اين گونه درخت مشاهده نمى‌شود. درختان حرا آب شور دريا را شيرين کرده و از آن تغذيه مى‌کنند. اين درختان يک دورهٔ رويشى منظم دارند و معمولاً در اواخر تيرماه و اواسط مردادماه به گل مى‌نشينند و ميوه مى‌‌دهند. گل آن‌ها زرد روشن است و ميوهٔ آن‌ها شيرين و گواراست. ميوهٔ‌ اين درختان بادامى شکل است و پس از مدتى بر روى پايهٔ‌ مادرى شکفته شده و دانهٔ‌ آن جوانه مى‌زند و سپس به داخل آب مى‌افتد. جريان شديد امواج، بذر گياه را به نواحى کم‌تحرک‌تر دريا مى‌برد. بذر حرا پس از تثبيت بر روى لايه‌هاى خاک دريا، رشد و نمو مى‌کند. در فاصلهٔ بين قشم و بندر خمير، جريان امواج بسيار اندک است و بدين جهت، اکثر بذرها در همين نواحى رشد مى‌کنند. درخت حرا که ارتفاع آن گاهى به ۴ متر مى‌رسد و قطر تنهٔ‌ آن تا ۳۰ سانتى‌متر است، برگ‌هاى بيضوى‌شکل و کشيده با قاعدهٔ انتهايى بسيار باريک دارد. برگ حرا علاوه بر خاصيت خوش خوراکى براى دام، ارزش غذايى معادل يونجه و جو دارد. ريشهٔ آن‌ها زانويى، هوايى و اسفنجى و معمولاً سطحى است. البته ريشه‌هاى اين درخت بالاتر از سطح زمين قرار مى‌گيرند و در عمل تنفس شرکت مى‌کنند. ريشه‌هاى درخت حرا به علت تراکم زياد نمک در آب دريا و اشباع خاک از آب دريا، معمولاً زياد گسترده نمى‌شوند. دامداران سنتى جزيرهٔ قشم از برگ اين درخت براى تغذيهٔ دام و چهارپايان خود استفاده مى‌کنند. وسعت اين جنگل نسبت به گذشته يک روند کاهش را نشان مى‌دهد. براى حفظ تعادل اکوسيستم و به منظور جلوگيرى از انهدام اين جنگل‌هاى نادر جهان، ‌ در سال ۱۳۵۱ منطقهٔ‌ مزبور حفاظت شده اعلام شده است. در مناطق تحت پوشش حرا که در اصطلاح خور ناميده مى‌شود، ‌ عمق آب از ۳ متر تجاوز نمى‌کند و جنس خاک نيز بسيار شور است و بافت سنگين و قليايى دارد. املاح موجود در خاک نيز عمدتاً از کلريد سديم و کلرورهاى سديم و منيزيم تشکيل شده‌اند. با توجه به کيفيت و جنس خاک تصور مى‌رود که درختان مزبور فقط در چنين شرايطى مى‌توانند رشد و نمو کنند. مساعد بودن شرايط اکولوژيکى، اين جنگل‌ها را به زيستگاه بسيار مناسب پرندگان مهاجر در فصول سرد تبديل کرده است. در ساير فصول نيز که پرندگان بومى محل مناسبى براى زيست نمى‌يابند، به اين جنگل‌ها پناه مى‌آورند. غير از پرندگان آبزى و آبچر و مهاجر، خزندگان و ماهى‌ها و حتى برخى از بندپايان و دوکفه‌‌اى‌ها نيز در ميان اين جنگل‌ها مشاهده شده‌اند. لاک‌پشت‌هاى سبز و عقابى و مارهاى دريايى سمى، ‌ از جمله جانداران ويژهٔ‌ اکوسيستم جنگل‌هاى حرا (مانگرو)ى ايران هستند. حواصيل بزرگ هندى، حواصيل سبز و خاکسترى، فلامينگو، پليکان، انواع سليم، عقاب ماهيگير، کفچه نوک، کاکايى و انواع ديگرى از پرندگان در اکوسيستم‌هاى حراى ايران زندگى مى‌کنند. نقش مهم ديگر اين جنگل‌ها، مناسب بودن بستر آن‌ها براى تخم‌ريزى ماهيان خليج‌فارس است. مقاله 2 جنگلهای مانگرواکوسیتمهای کاملا ویژه ای هستند که اجتماعات گیاهی و جانوری آنها در ارتباط با شرایط خاصی می تواند شکل گیرد.جنگلهای حرا جنوب ایران در نوار ساحلی خایج فارس و دریای عمان آخرین پراکنش جنگلهای مانگرو در جنوب شرقی آسیا به شمار میروند. این جنگلها از یک یا گاهی دوگونه مانگرو تشکیل شده و فراوان ترین گونه آن حرا است که در منطقه حفاظت شده حرا به تنهایی حضور دارد. جذر و مد آب دریا در سواحل که بطور موزون و مستمر هر روز انجام می شود در شکل گیری تنوع حیات این اکوسیستم نقش اساسی دارد.منطقه حفاظت شده حرا که در تنگ خوران بین جزیره قشم ، سواحل حوزه بندر خمیر و در مصب و دلتای رودخانه مهران قرار گرفته از سال 1351 انتخاب و تحت حفاظت قرار گرفته است . بندر خمیر در شمال غرب منطقه حفاظت شده مهمترین شهر اطراف منطقه محسوب می شود بنادر پل - لافت کهنه و لافت نو نیز آبادیهای مهم حاشیه این منطقه محسوب میشوند که پل در نوار ساحلی شمالی و بنادر لافت در شرق منطقه واقع شده اند. جاده اصلی بندرعباس به بندر خمیر از شمال منطقه عبور می کند و تمامی قسمتهای منطقه بویژه از طریق دو بندر لافت و پل توسط قایق قابل دسترسی است . این جنگلها نه تنها در سطح ملی حائز اهمیت هستند. بلکه دارای دو نوع ذخیرگاه زیستکره (MAB) و تالاب بین المللی نیز می باشند . این جنگلها با محیط زیست پویا ، ساز و کارهای پیچیده ، پرندگان نادر، آبزیان غیر متعارف ، کارکردهای مختلف ، ارزشها و زیباییهای سحرانگیز، خود پدیده های شگفت انگیزی می باشند که برای طیق گسترده ای از مردم از جذابیت های خاصی برخوردارند.قابلیتهای پژوهشی و آموزشی این نظام اکولوژیک استثنایی و منحصر به فرد همانقدر برای دانشجویان جذابیت دارد که دیدن غروب سحرانگیز جنگلهای نیمه شناور آن برای مردم عادی . این جنگلها کانون دیدنیهای غیر متعارف و حیرت آور است . دیدن ماهی خزنده ، پرندگان نادر همچون اگرت بزرگ ، گیلان شاه و حواصیل هندی در کنار عقاب ماهیگیر، نوک قاشقی ، پلیکانها و فلامینگوها همیشه امکان پذیر نیست اما جنگلها همیشه بهار دریایی حرا همه این دیدنیها را یکجا به بازدید کنندگان خود سخاوتمندانه عرضه می کنند. بی دلیل نیست که امروز مناطق حفاظت شده در کل نوار ساحلی جنوب کشور و بویژه در عرصه مانگروها این میراثهای طبیعی بی همتا را برای نسل حاضر و اتی حفظ کنیم .

 

 

 

جنگل های ارسباران (مرتبط با جغرافیای 1)

جنگل های ارسباران

 

این منطقه از شمال به رود مرزی ارس ، از جنوب به ارتفاعات شهرستان های تبریز و سراب و از شرق به مرز استان های اردبیل و آذربایجان شرقی و از غرب به شهرستانهای جلفا و مرند و... محدود می شود .

منطقه جنگلی ارسباران در گذشته نه چندان دور دارای وسعت چشم گیری بوده که به علت قطع یکسره جنگل برای تامین ذغال وسعت زیادی از این جنگل از بین رفته ، در حال حاضر وسعت جنگل ارسباران 164000 هکتار بوده که از این وسعت 148000 هکتار ار آن به عنوان جنگل حمایتی و حفاظتی گزارش شده است .

گونه های گیاهی ارسباران : بلوط اوری ، بلوط سفید ، ممرز ، کرب ، کرکو ، کیکم ، سرخدار ، بارانک ، گیلاس وحشی ، آردوج ، بنه ، تیس ، ملچ ، اوجا ، ذغال اخته ، قره غات ، ال ، پر ، ...

از جمله گونه های مهم و اندمیک ارسباران می توان : پر ، آردوج ، قره غات ، بلوط سفید ، ذغال اخته ، هفت کول را نام برد .

بارش :

میانگین بارندگی در جنگل های ارسباران حدود 300 تا 450 میلی متر گزارش شده است . شاید با این بارندگی بسیار کم بگویید که چطور چنین جنگلی به وجود آمده است؟

این نکته بسیار مهمی است که در هیچ یک از این 5 ناحیه رویشی این اتفاق نمی اتد و این همان باران های مخفی ( مه بارش ) می باشد ، که روی میزان بارنگی جنگل های ارسباران تاثیر دارد که این عامل میزان بارندگی 450 میلی متر را به 750 میلی متر رسانده است ، شاید دلیل اصلی تنوع و گستردگی گونه های ارسباران همین موضوع باشد .

منطقه ارسباران را می توان از نظر تنوع گونه های درختی و درختچه ای و علفی و خشبی و همچنین از نظر تنوع جانوری به عنوان یک ذخیره گاه بی نظیر اعلام کرد .

ارسباران به دلیل شرایط اقلیمی خاص آب و هوایی ، دارای 1072 گونه گیاهی و 97 گونه چوبی گزارش شده است که این منطقه حفاظت شده با 78560 هکتار که حدود 56 درصد این ناحیه را شامل می شود و جزء یکی از 9 ذخیره گاه بیوسفر ایران و تحت برنامه انسان و کره مسکون (M&B)یا اندوختگاه های زیست سپهر یونسکو قرار داده است .

ارسباران از نظر تنوع زیستی بسیار متنوع بوده و یگانه زیستگاه یکی از نادرترین پرندگان دنیا به نام سیاه خروس است .

و علاوه بر این می توان خرس قهوه ای ، پلنگ ، سیاه گوش ، گراز ، شوکا، کل و بز ، کبک دری ، کبک چیل ، قرقاول و... را می توان نام برد.

منبع:http://dokohaki.blogfa.com

تکتونیک صفحه ای

تکتونیک صفحه ای

تصاویر متحرک

 

---

 

دیدنی های ایران(مرتبط با فصل 7 جغرافیایعمومی و1)

 دیدنی های ایران

زیبایی های کشور عزیزمان ایران بر هیچ کسی پوشیده نیست، ایران از لحاظ آب و هوایی یکی از منحصر به فردترین کشورهاست. اختلاف دمای هوا در زمستان میان گرمترین و سردترین نقطه گاهی به بیش از ۵۰ درجه سانتی گراد می‌رسد. با وجود این شرایط در هر گوشه ای از ایران مناطق زیبا و دیدنی وجود دارد به طوری که گردشگران هر ساله برای بازدید آن ها به ایران می آیند. در این مطلب عکس هایی از مناطق مختلف ایران به شما نشان می دهیم که توسط گردشکران خارجی گرفته شده اند و بعد به جهانیان عرضه شده اند.

1- اورامانات ، کردستان - شمال غربی ایران

ایران همیشه اباد باشی ،ادامه مطلب را ببین

ادامه نوشته

جاذبه هاي گردشگري کشورهاي مختلف(مرتبط با فصل 7 جغرافیای عمومی و1)

جاذبه هاي گردشگري کشورهاي مختلف

آبشارهاي جهان

آبشار Kitekite، شمال ايرلند	آبشار سوترلند، زلاندنو	آبشار Kitekite، شمال ايرلند
آبشار آنجل، ونزوئلا	آبشار سوترلند، زلاندنو	آبشار نياگارا، ايلات متحده امريکا

 

جزاير فيجي

 

01- جزاير فيجي	02- جزاير فيجي	03- جزاير فيجي
04- جزاير فيجي	05- جزاير فيجي	06- جزاير فيجي

دریاچه های جهان 

01- يلوستون، وايومينگ	02- واشنگتن	03- درياچه Reelfoot، تنسي
04- بن نويس، اسکاتلند	05- پارک ملي يخي، مونتانا	06- درياچه دهانه اي در برف، اورگون

بیا بریم جنگل ها را هم ببینیم

ادامه نوشته

کاربرد و تفسير تصاوير و داده هاي ماهواره اي (مرتبط با فصل 1 جغرافیای عمومی و1)

کاربرد و تفسير تصاوير و داده هاي ماهواره اي

  

تصاوير زير نمونه هايي از عکس هاي ماهواره اي هستند .

امروزه بیش از هر زمان دیگر ، مردم کشورهای مختلف جهان برای بهزیستی و بهروزی ، نیازمند بهره برداری کامل از تمام امکانات طبیعی کشور خود هستند . برای نیل به این مقصود لازم است همه زمین ها اعم از نزدیک ترین و دورترین نقاط ، کاملاً شناسایی و ارزیابی شود تا بدین وسیله عوامل نخستین زندگی از قبیل آب ، غذا ، پوشاک و مسکن و انرژی لازم برای مصرف جمعیت فزاینده کشورها فراهم آید . منابع طبیعی کره خاکی ، در پوسته بیرونی زمین یا در آب های بزرگ آن قرار گرفته است . سیستم های ماهواره ای نه فقط بشر را در شناسایی منابع طبیعی کشورها در اقصی نقاط یاری می کند بلکه به منظور حمل و نقل آنها از نقاط دوردست به مراکز صنعتی و جمعیتی ، بهترین و مناسب ترین امکانات را برای ایجاد راه های ارتباطی در اختیار مسئولان او قرار می دهد . چنین به نظر می رسد که بدون شناسایی و بهره برداری صحیح از منابع طبیعی جهان ، مردم دنیا و نیز مردم کشور ما آینده مبهمی را در پیش رو خواهند داشت . زیرا رخدادهای مخرب طبیعی از قبیل سیل و طوفان ، زلزله و آتشفشان ها از یک سو و فعالیت های انسانی به صورت فزاینده از سوی دیگر ، محیط زیست طبیعی جهان را دستخوش تغییر و ویرانی قرار می دهد . نتیجه نهایی این تغییرات خساراتی است که به زندگی انسان ها وارد می آید و به پایین آمدن سطح زندگی آنها منجر می شود . علم سنجش از دور به ما کمک می کند تا به جلوگیری از نابودی و پایین آمدن سطح زندگی انسان ها بپردازیم . تصاویر زیر نمونه هایی از عکس های ماهواره ای هستند .

طبقه بندي زمينهاي مختلف
نقشه برداري زمينهاي مختلف يکي از مهمترين و بارزترين کاربردهاي دورسنجي ميباشد. اين گونه نقشه برداري به شرايط فيزيکي سطح زمين، به عنوان مثال، جنگل، مراتع، سنگفرشهاي بتوني است، در حاليکه استفاده از زمينهاي گوناگون منعکس کننده فعاليتهاي انساني است. اين فعاليتها شامل استفاده از زمين، زونهاي صنعتي، زونهاي مسکوني و زمينهاي کشاورزي ميباشند.
اطلاعات دورسنجي اطلاعات مفيدي درباره زمينهاي مختلف در اختيار دانشمندان قرار ميدهد و اطلاعات کمتري را درباره استفاده از زمينها بدست ميدهد.
رديابي تغييرات زميني
رديابي تغييرات زميني براي جديد کردن نقشه هاي زميني و مديريت منابع طبيعي به کار ميرود. تغييرات از مقايسه بين دو تصوير يا دو نقشه قديمي و تصوير دورسنجي ارتقا يافته بدست مي آيد.
روش رديابي تغييرات به دو قسمت تقسيم ميشود:
1) مقايسه بين دو نقشه زمين که مستقلاً توليد شده است
2) گسترش تغييرات با الحاق دو تصوير. اين الحاق بر اساس ترکيب رنگي يا تصوير اجزاي اصلي انجام ميشود.
اين رديابي ها براي ارتقا دادن نقشه هاي پوشش گياهي با مقياس 1:50000 تا 1:100000 با استفاده از لندستهاي TM يا SPOT و نقشه هاي با مقياس 1:250000 لندست MSS مورد استفاده قرار ميگيرد.
تغييرات پوشش زمين نيز به دو دسته تقسيم ميشود:
1) تغييرات فصلي : تغييرات فصلي مانند برگريزان درختان جنگل و تغيير در زمينهاي کشاورزي
2) تغييرات سالانه: تغييرات پوشش زمين و استفاده زمين، که تغييرات واقعي هستند مانند قطع درختان جنگل يا مناطقي که به تازگي در آنها ساختمان سازي صورت گرفته است.
معمولاً تغييرات فصلي و سالانه در يک تصوير آورده ميشوند. اما فقط تغييرات واقعي قابل رديابي هستند، بنابراين دو تصوير بدست آمده در يک فصل بايد انتخاب شود تا اثرات تغيير فصل حذف شود. بايد به اين نکته توجه کرد که چرخه تغييرات فصلي بسيار پيچيده است. برخي اوقات تغييرات فصلي بسيار زياد هستند به عنوان مثال زماني که در مناطق سردسيري بهار آغاز ميشود.
نقشه پوشش گياهي
با استفاده از اطلاعات حاصل از دورسنجي ميتوان نقشه هاي مفيدي از پوشش گياهي را که در کل کره زمين وجود دارد، تهيه کرد. يکي از سيستمهايي که اين اطلاعات را در اختيار دانشمندان قرار ميدهد، NOAA است که به صورت ايندکسهاي موزاييکي ميباشد و قابل تصحيح است. NOAA از آوريل سال 1982 آماده شده است و اطلاعات آن به صورت هفتگي تغيير ميکند.
اطلاعات ايندکس GVI عبارت از اطلاعاتي درباره (ايندکس پوششهاي گياهي متفاوت يا NDVI) است که به روشهاي زير محاسبه ميشود:
باند مرئي
باند اشعه مادون قرمز
گاهي اوقات NDVI، NVI يا ايندکس پوشش گياهي عادي نيز خوانده ميشود. نشانگرهاي NDVI يا NVI شدت بيومسها را مشخص ميکنند. هر چقدر NVI از شدت بيشتري برخوردار باشد، پوشش گياهي انبوهتر است.
اگرچه دقت NOAA 1.1 کيلومتر در هر پيکسل استوا ميباشد، GVI از دقت پاييني حدود 16 در 16 کيلومتر در هر پيکسل استوا برخوردار است. با وجود دقت پايين، GVI براي تهيه نقشه هاي پوشش گياهي جهاني مفيد ميباشند.
هنگامي که نويز زيادي در اطلاعات هفتگي وجود دارد، GVI اطلاعات ماهانه را مورد استفاده قرار ميدهد.
تصوير برداري از کيفيت آبها
آلودگي آب يکي از جدي ترين مشکلات شهرهاي بزرگ و مناطق ساحلي در مناطق صنعتي است. تصويربرداري از کيفيت آب يکي از کاربردهاي دورسنجي محسوب ميشود.
رنگ دريا به ميزان جذب و پخش مولکولهاي آب و ميزان ذرات يا پلانکتونهايي که معلق شده اند، بستگي دارد.
آبهاي شفاف حداقلي برابر 0.5 متر دارند، درحايکه آبهاي آشفته با مواد جامد داراي حداقلي برابر 0.55 متر ميباشند. از طرفي، تشعشعات ميتوانند در اعماق آبهاي شفاف نفوذ کنند و در حجم وسيعي از آب پخش شوند. همين مسئله باعث ميشود که آب رنگ آبي خاصي داشته باشد. تشعشعات در آبهاي آشفته نميتوانند نفوذ کنند و تشعشات در نزديکي سطح منتشر ميشوند و به آب رنگي مايل به سبز تا زرد ميدهد.
رنگ دريا علاوه بر اين که به مواد جامد معلق در خود وابسته است، به کلروفيل پلانکتونها که در آب قرار دارد، نيز وابسته است.
کلروفيل در دريا در مناطق 0.45 تا 0.65 متري قابل رديابي است.
اندازه گيري دماي سطح آب
دورسنجي ماهواره اي اطلاعات دمايي مفيدي را در مدت زمان کوتاهي در يک منطقه وسيع فراهم ميکند. اندازه گيري دما با استفاده از دورسنجي بر اساس اينکه هر يک از مواد، انرژي الکترومغناطيسي خاصي توليد ميکنند که با دما، طول موج و قابليت انتشار رابطه مستقيمي دارد.
رديابي دما با استفاده از حسگرهاي دمايي، "دماي روشنايي" ناميده ميشود. اگر چه دماي روشنايي زمانيکه شيئي سياهرنگ باشد با دماي واقعي همزمان است، اما ميزان انتشار مواد واقعي در سطح زمين کوچکتر از يک ميباشد. در اين حالت انرژي الکترومغناطيسي که انتشار مي يابد، برابر e.I است که در آن I ميزان تشعشات حاصل از اجسام سياهرنگ در يک دما ميباشد.
بنابراين ارزش تشعشات متصاعد شده با توجه به دماي قطعي محاسبه شده بدست مي آيد.
عدد آب دريا بسيار نزديک به يک ميباشد و در حاليکه عدد e در سطح زمين ناهمگن است. بنابراين تخمين دماي سطح دريا به مراتب آسانتر از تخمين دماي سطح زمين است.
همانطور دماي روشنايي واقعي شامل تشعشعات نشر شده اتمسفر است و همين مسئله خطاي دمايي حدود 2 تا 3 درجه اي و اختلاف دمايي بين دماي واقعي و دماي سطح دريا و دماي روشنايي محاسبه شده از اطلاعات ماهواره اي را سبب ميشود. بنابراين تصحيح اتمسفري براي دقت اندازه گيري دماي سطح دريا بسيار مهم است. با استفاده از تکنولوژيهاي اخير، دقت تخمين زده شده دماي سطح دريا حدود 0.5 در مقياس جهاني و حدود 0.3 مقياس منطقه اي است.
اکتشاف برف:
از آنجاييکه پوشش برفي داراي انعکاس بالايي است، پراکندگي فضايي برف با استفاده از اطلاعات ماهواره اي دورسنجي به راحتي قابل تشخيص است. مدلهاي مختلفي براي تخمين منابع آبي در واحدهاي يکسان از آب مورد استفاده قرار ميگيرد.
آب حاصل از برف با توجه به ارتفاع به طور خطي افزايش مي يابد. اين اطلاعات از اکتشافات حال حاضر در زمينه برف بدست آمده است. آب برف به عنوان تابعي از درصد پوشش برفي در محدوده يک حوضه رودخانه اي است.
اخيراً از سيستمهاي دورسنجي ميکروويو براي تخمين حجم برف استفاده ميشود. تشعشات ميکروويو عبوري دماي سطح برف را فراهم ميکند. ميزان عبور اين تشعشعات به ميزان هدايت برف بستگي دارد. به اين ترتيب اطلاعات مفيدي در مورد برف بدست مي آيد. رادار ميکروويو فعال ميزان انعکاس و انتشار برف را با توجه به شدت برف، دماي برف، اندازه ذرات برف تعيين ميکند. هنوز تخمين حجم برف با استفاده از اطلاعات حاصل از ميکروويو با دشواريهايي همراه است.
تصويربرداري از اجزاي اتمسفري
هر يک از اجزاي اتمسفري مانند بخار آب، دي اکسيد کربن، ازن، متان و غيره داراي خصوصيات خاصي از نظر جذب و انتشار است. با استفاده از اين خصوصيات و با اندازه گيري انرژي طيفي (که از خورشيد، ماه يا ستاره ها در اتمسفرمنتقل ميشود) يا انرژي پخش شده از اتمسفر يا ابرها، يا انرژي منعکس شده از سطح زمين و يا تشعشعات دمايي که از اتمسفر و سطح زمين انتشار مي يابند، دانسيته مولکولهاي اتمسفري تعيين ميشود. انرژي طيفي با دو روش طيف سنجي جذب و طيف سنجي انتشار قابل اندازه گيري است.
اين روشها سالهاست که براي اندازه گيري اتمسفر بالايي به کار برده ميشود. به تازگي روشهاي جديدي براي اندازه گيري مورد استفاده قرار ميگيرند. در اين روشها از هواپيما، بالن و ماهواره استفاده ميشود. به علاوه، اشعه ليزر با طول موجهاي متفاوت که رادار ليزري يا Lidar ناميده ميشود، براي اندازه گيري توزيع فضايي اجزاي تشکيل دهنده اتمسفربه کار ميرود.
در مجموع سه روش براي اندازه گيري توزيع عمودي اجزا تشکيل دهنده اتمسفر مورد استفاده قرار ميگيرد. اولين روش، روش اختفا است که ميزان افت انرژي نور خورشيد را در هنگام طلوع و غروب آفتاب از طريق ماهواره اندازه گيري ميکند. روش دوم، روش اسکن جانبي است که طيف اتمسفر اطراف زمين را اندازه گيري مي نمايد و سومين روش، روش مشاهده است . در روش مشاهده، ميزان انتشارات اتمسفري در ارتفاعات مختلف اندازه گيري شده و نسبت پراکندگي آنها را با توجه به ضريب جذب طيفي که با استفاده از روش جابجايي اندازه گيري شده است، آناليز ميکند. روش عمودي براي دي اکسيدکربن و بخار آب در مناطق داراي مادون قرمز و براي ازن در مناطق ماوراي بنفش مورد استفاده قرار ميگيرد.
استخراج خطي
استخراج خطي براي عوارض خطي يا الگوهاي مختلف خطي که در تفسير دورسنجي وجود دارند، به کار برده ميشود. خطوط منعکس کننده ساختمانهاي زمين شناسي مانند گسلها و درزه ها ميباشند. به اين ترتيب، استخراج خطي در دورسنجي زمين شناسي از اهميت زيادي برخوردار است. ليکن، مفهوم واقعي عوارض خطي هنوز نامشخص باقي مانده است. عوارض خطي زمين شناسي بايد از ساير عوارض خطي قابل تشخيص باشد. بنابراين، استخراج خطي بايد توسط زمين شناسان به خوبي تفسير شود.
کامپيوتر هر دو نوع خطوط هم خطوط طبيعي و هم خطوط مصنوعي را به نمايش ميگذارد و براي حذف خطوط مصنوعي بايد تفسير مناسبي صورت گيرد.
خطوط در روشهاي تصاوير ماهواره اي و اکتشافات زمين شناسي در محدوده هاي وسيع به خوبي تفسير ميشوند.
استخراج خطي براي آناليز زمين شناسي در هنگام اکتشاف نفت کاربرد زيادي دارد. در چنين حالتي نفت در گسلها حرکت ميکند يا نفت در داخل گسلها ذخيره ميشود و به اين ترتيب لايه نفتي قابل تشخيص ميباشد.
همچنين استخراج خطي براي آناليز ساختمانها و تاريخچه زمين شناسي مورد استفاده قرار ميگيرد.
تفسير زمين شناسي
کاربرد اطلاعات دورسنجي با توجه به گسترش دقت فضايي همانند دقت طيفي ميباشد. به عنوان مثال، از لندست MSS تا لندست TM و SPOT HRV در نظر گرفته ميشود.
مزاياي دورسنجي ماهواره اي به اين دليل است که محدوده وسيعي را در زمين شناسي تحت پوشش قرار ميدهد. الگوهاي براي استخراج اطلاعات دو روش وجود دارد: استخراج هندسي عوارض همراه با استفاده از الگوهاي هندسي و عوارض راديومتري. در اين روش خصوصيت جذب طيفي با توجه به نوع سنگ مورد توجه قرار ميگيرد.
ساختماني و عوارض فضايي به آساني از تصاوير ماهواره اي قابل استخراج است.
به طور معمول، تفسير تصاوير يکي از مهمترين راههاي استخراج اطلاعات زمين شناسي از تصاوير دورسنجي است.
زمانيکه همراه تصاوير ماهواره اي اطلاعات زمين شناسي مانند دامنه وشکل زمين، الگوهاي زهکشي، دانسيته و پوشش زمين نيز مورد توجه قرار ميگيرد، آناليز جامعي انجام ميشود.
تفسير راديومتري عوارض براي طبقه بندي انواع سنگها مورد استفاده قرار ميگيرد. از آنجاييکه هر سنگي داراي باند جذب طيفي خاص در محدوده امواج کوتاه مادون قرمزدارد، اطلاعات اسکنرها و يا اسپکترومترهاي تصويري چند کاناله براي طبقه بندي انواع مختلف سنگها بسيار مفيد ميباشد. بنابراين، اطلاعات OPS براي زمين شناسي بسيار مفيد ميباشد زيرا داراي باندهاي مادون قرمز کوتاه است.
اندازه گيري ارتفاع (توليد DEM)
نقشه برداري توپوگرافي يا DEM (مدل ارتفاع ديجيتالي) با کمک تصاوير استريو امکانپذير است.
ارتفاع h به پارامترنسبت پايه به ارتفاع (B/H) بستگي دارد و درستي پارالکس که به طور تقريبي دقت زمين است يعني G نيز بر روي h اثر دارد و مقدار آن از رابطه زير بدست مي آيد:
h = H/B G
در مورد SPOT HRV بالاترين نسبت B/H در حدود يک ميباشد و درستي ارتفاع در حدود 10 متر است که مقدار آن با توجه به يک بودن نسبت B/H با G برابر ميشود. در اين حالت تهيه نقشه هاي توپوگرافي که داراي خطوط کنتوري با فاصله 40 متر هستند، امکانپذير است.
دو روش نقشه برداري توپوگرافي يا توليد DEM وجود دارد، استفاده از ترسيم کننده هاي آناليزي که با نرم افزار خاصي کار ميکند همراه با توليد DEM اتوماتيک که با استريو کار ميکند.

منبع:

http://www.ngdir.ir/geolab/PGeoLabExp.asp?PExpCode=866&PID=196&#Nod1

 

تعريف دور سنجي ،سنجنده های تصویرگر وسنجنده های غیر تصویر گر(مرتبط با درس 6 جغرافیای چهارم

تعريف دور سنجي

   

در مقياس وسيع، دورسنجي اندازه گيري يا بدست آوردن اطلاعات از يک شيئي يا پديده ميباشد.

در مقياس وسيع، دورسنجي اندازه گيري يا بدست آوردن اطلاعات از يک شيئي يا پديده ميباشد. اطلاعات با استفاده از دستگاههايي که با آن شيئي يا پديده ارتباط فيزيکي ندارند، ثبت ميگردد.
در اين روش از فاصله استفاده ميشود (يعني از طريق هواپيما، فضاپيما، ماهواره يا کشتي اطلاعات دريافت ميشود). در واقع از وسايل مختلف براي جمع آوري اطلاعات درباره محيط زيست استفاده ميشود. در اين روش از وسايلي مانند دوربين، ليزر، رادار، ردياب صوتي، لرزه سنجها يا گراويمترها بهره ميبرند. دورسنجي مدرن معمولاً شامل فرآيندهاي ديجيتالي است اما با

روشهاي غير ديجيتالي نيز ميتواند کار کند.
بسته به نوع جمع آوري اطلاعات معمولاً از انعکاس يا انتشار امواج الکترومغناطيس در فرکانس مشخص استفاده ميشود (مثلاً اشعه مادون قرمز، نور مرئي و ميکروويوها). هر شيئي که مورد آناليز قرار ميگيرد، ممکن است عبارت از گياهان، خانه ها، سطوح آب و هوا باشند و به دليل تنوع اشيا، هر يک از اشيا طول موجهاي متفاوتي را منعکس يا منتشر ميکنند و هر يک از امواج انعکاس يافته يا منتشر شده از شدت متفاوتي برخوردار هستند. همه اين عوامل تابعي از شرايط شيئي مورد آزمايش است. در برخي از سيستمهاي دورسنجي از امواج صوتي استفاده ميشود يا ممکن است از ساير روشها مانند روشهاي ثقل سنجي يا ميدان مغناطيسي کمک گرفته شود.
اگربخواهيم مفهوم عميق تري از دورسنجي را درنظر بگيريم، ستاره شناسي را هم بايد نوعي دورسنجي بدانيم. در حقيقت، ستاره شناسي بالاترين حد دورسنجي محسوب ميشود). در کل، اصطلاح دورسنجي براي مشاهدات زميني به کار برده ميشود.

اگربخواهيم مفهوم عميق تري از دورسنجي را درنظر بگيريم، ستاره شناسي را هم بايد نوعي دورسنجي بدانيم.

مثالهاي دورسنجي بسيار زياد است. مثلاً:
نقشه هاي توپوگرافي معمولاً از سنجنده هاي تصويرگر حاصل ميشوند. سپس، پرسنل آموزش ديده شکل زمينهاي مختلف در نقشه ها ترسيم ميکنند. موقعيت زمين لرزه ها با مقايسه اطلاعات حاصل از لرزه سنجها که در مکانهاي مختلف نصب شده اند، بدست مي آيد. شدت نسبي و دقت زمان با کمک اطلاعاتي درباره موقعيت و طبيعت هر يک از لرزه ها مشخص ميشود.
مدلهاي ارتفاعي ديجيتالي با استفاده از رادار تداخل سنج توليد ميشوند. در اين فرآيند هواپيما، فضاپيما يا ماهواره زمانيکه سريهايي از پالسهاي رادارانتشار پيدا ميکنند، از روي منطقه هدف عبور ميکنند. با ترکيب اطلاعات حاصل از اين پالسها نقشه اي بدست مي آيد. اين نقشه حاوي اطلاعاتي درباره زمين تحت پوشش است و اطلاعاتي درباره ارتفاع يا حرکت هواپيما، فضاپيما و ماهواره در مقياس سانتيمتري دارد. اطلاعات معمولاً گستره وسيعي در حد چندين کيلومتر را شامل ميشود.
نقشه هاي زمين که با عکسبرداري طول موج اشعه هاي الکترومغناطيس بدست مي آيد، پوشش ميدهد. دستگاهها به نام نقشه بردارهاي تماتيک شناخته ميشوند و معمولاً بر روي ماهواره هاي زميني مانند لندست يا ايکونوس نصب ميشوند.
در واقع دورسنجي ترسيم مدلهاي ديجيتالي نقطه اي از زمين است. براي اين کار از دوربينهاي مخصوصي که در هواپيماها يا ماهواره ها نصب ميشوند و حتي امواج منعکس شده از خورشيد يا دماي زمين را نيز به صورت نقشه هاي ديجيتالي ارائه ميدهد. با توجه به نتايج بدست آمده، اطلاعات با کمک نرم افزارهاي پردازش کننده تصوير در نهايت ارائه ميشود.
دورسنجي به روشهاي مختلفي تعريف ميشود. دورسنجي شامل سنجنده هاي تصويرگر، سنجنده هاي غير تصويري ميباشند و اندازه گيريهاي ژئوفيزيکي مانند ميدانهاي ثقلي و مغناطيسي زمين، لرزه اي و رديابهاي صوتي را انجام ميدهد. اما، اصطلاح دورسنجي بر اندازه گيري ديجيتالي انرژي الکترومغناطيس دلالت ميکند که معمولاً طول موجهاي آن با چشم غير مسلح قابل مشاهده ميباشد. بزرگترين مزيت دورسنجي اين است که محصول نهايي آن معمولاً تصويري است از سطح زمين است که ميتوان آن را تجسم کرد و يا تفسير کرد. بنابراين، بسياري از اصطلاحات و مفاهيم (روشنايي، کنتراست، رنگ، شدت) مشابه هم هستند و درک فيزيکي آن را ممکن ميسازد.

از اهداف نهايي مطالعات دورسنجي اين است که توانايي ديدن عوارض است يا تغييرات اتفاق افتاده در آنهاست. اما، يک نفر بايد به خاطر بسپارد که تصاوير دورسنجي معمولاً بيش از تصاوير ديجيتالي است و بايد براي تشخيص و درک مفاهيم فيزيکي است. تکنيکهاي دورسنجي تاثيرات متقابل سطوح زمين با انرژي الکترومغناطيسي خورشيد اندازه گيري ميکند و بنابراين به طور ذاتي شکلي از اطلاعات جغرافيايي است. بنابراين، استفاده سيستم اطلاعات جغرافيايي براي ذخيره و نمايش اطلاعات دورسنجي است و بيشتر اوقات دو اصطلاح دورسنجي و سيستم اطلاعات جغرافيايي معادل هم به کار برده ميشود. استفاده و توليد مدلهاي ديجيتالي نمونه اي از ادغام اين دو روش است. زمانيکه منابع جفرافيايي کافي مانند موقعيت هر يک از مکانهاي اندازه گيري شده به خوبي تعيين شود و تصاوير (عکسها) از اندازه گيريهاي دورسنجي ايجاد شوند، نقشه اي ازعکس العمل زمين در برابر طول موجهاي مختلف انرژي الکترومغناطيس بدست مي آيد.
دورسنجي براي تحقيق درباره محيط زيست در مقياس محلي و منطقه اي ابزار موثري است. دورسنجي مفهوم جديدي نيست و به طور گسترده در دهه هاي گذشته در تحقيقات محيط زيست جهاني مورد استفاده قرار گرفته است. اما، پيشرفتهاي اخير در تکنولوژي دورسنجي، هزينه پايينتر آن و دسترسي وسيع به اطلاعات دورسنجي اين علم را به راه حلي جذاب براي دولتها، موسسات و دانشگاهها تبديل کرده است تا با استفاده از آن به تحقيق درباره محيط زيست بپردازند.
دورسنجي علم مطالعه اجسامي است که هيچ گونه تماس حقيقي با آن شيئي يا پديده وجود ندارد، اگر بخواهيم اين علم را دقيقتر تعريف کنيم، ميتوان گفت:

" اکتساب و اندازه گيري اطلاعات/داده ها برخي از خصوصيات يک پديده، شيئي يا مواد با استفاده از دستگاه ثبت کننده و بررسي عوارض آنها به اشکال غير فيزيکي، دورسنجي ناميده ميشود".
ميتوان دورسنجي را به شکل ديگري هم تعريف کرد و آن اين است که دورسنجي شامل مشاهده از راه دور است که هيچگونه تماس فيزيکي با شيئي مورد نظر را دربرنميگيرد. طبيعت راه دور بودن آن اين اجازه را براي مشاهدات ميدهد که در آنها اندازه گيري صورت گيرد و تصاويري از پديده اي - را که انسان با شرايط خود و محدوديتهايي که دارد، نميتواند درباره آن اطلاعات کسب کند- توليد کند.
ابزارهاي دورسنجي براي مطالعه اجسام و پديده ها در مقياسهاي متنوع به کار ميرود. اين مقياس ميتواند از ذرات بسيارريز داخل اتم تا کل جهان باشد.
در دورسنجي طيف وسيعي از تکنولوژي و دستگاهها مورد استفاده قرار ميگيرد. کليه تکنولوژيهاي دورسنجي بر پايه مفاهيم خاصي استوار هستند و کليه سيستمهاي دورسنجي شامل اجزاي اوليه خاصي ميباشند. چهار جز اصلي در سيستمهاي دورسنجي وجود دارد که عبارت از هدف، منبع انرژي، مسير انتقال و حسگر ميباشند.
هدف شيئي يا ماده اي ميباشد که قرار است مورد مطالعه قرار گيرد. اجزايي که در يک سيستم قرار ميگيرند با يکديگر کار ميکنند تا به اندازه گيري پرداخته و اطلاعات لازم را درباره هدف بدون ايجاد تماس فيزيکي با آن ثبت نمايند. همچنين منبع انرژي وجود دارد که انرژي الکترومغناطيسي را براي هدف تامين ميکند. انرژي با هدف برخورد ميکند، بسته به خصوصيات هدف و اشعه هاي توليد شده، محيطي براي انتقال اطلاعات از هدف به حسگرها ايجاد ميشود. حسگر يک دستگاه دورسنجي است که اشعه هاي الکترومغناطيس را جمع و ثبت مي نمايد. حسگرها به اندازه گيري انرژي انتشار يافته توسط هدف يا انرژي انعکاس يافته از هدف يا انرژيي که در داخل هدف عبور کرده، ميپردازند. زمانيکه انرژي ثبت ميشود، نتيجه سري اطلاعات به ايستگاه دريافت کننده بايد انتقال يابد. در اين ايستگاه داده ها به صورت فرمت قابل استفاده در مي آيند و اغلب به تصوير تبديل ميشوند. با توجه به اطلاعات بدست آمده درباره هدف، تصوير بدست آمده تفسير ميشود. اين تفسير به صورت بصري يا الکترونيکي با استفاده از کامپيوترها و نرم افزارهاي پردازش تصوير در مي آيد.
تصويرسازي ماهواره اي هواشناسي از زمين بسيار شبيه سيستم دورسنجي ميباشد. هدف در چنين سيستمي سطح زمين است، که انرژي به شکل اشعه مادون قرمز يا نرژي حرارتي انتشار پيدا ميکند. اين انرژي در اتمسفر و فضا حرکت ميکند و به حسگر ميرسد. حسگرها بر روي سکوي ماهواره نصب شده اند. لايه هاي مختلف انرژي ثبت ميشوند و به ايستگاههاي زمين منتقل ميگردند و به تصاويري تبديل ميشوند که با توجه به دماي سطح سياره به اشکال مختلف ثبت ميشوند. در شرايط مشابه، حسگرهاي ماهواره اي هواشناسي انرژي نور مرئي خورشيد را که از سطح زمين انعکاس پيدا ميکند، اندازه گيري ميکنند. اين امواج در فضا انتقال يافته و به حسگر ماهواره ميرسد و ثبت شده و براي پردازش به زمين فرستاده ميشود.
يکي ديگر از اشکال مشابه دورسنجي که در مقياس کوچک انجام ميشود، تکنولوژي تصويربرداري پزشکي است مانند MRI يا تصويربرداري رزنانسي مغناطيسي، سونوگرامها و تصاوير اشعه X است. اين تکنولوژيها از اشکال مختلف انرژي براي گرفتن تصاويري از داخل بدن انسان به کار ميروند. انواع مختلفي از انرژي توسط دستگاههاي مختلف توليد ميشود و به هدف انتخاب شده فرستاده ميشود. حسگرها چگونگي جذب، انعکاس يا انتقال انرژي را داخل ماده هدف اندازه گيري ميکنندو نتايج حاصل از آن به صورت تصوير در مي آيد.
دورسنجي فقط به تحقيقات زميني منتهي نميشود. در بسياري از شاخه هاي ستاره شناسي از دورسنجي استفاده ميشود. در تحقيقات ستاره شناسي، دورسنجي در صورتي به کار ميرود که اجرام مسافت زيادي از زمين دارند و ارتباط فيزيکي غير ممکن باشد، استفاده ميشود. ستاره شناسان با استفاده از اين اجرام در فضا بايد انرژي را جمع آوري و آناليز کنند و از تلسکوپها و ساير دستگاههاي حسگر استفاده ميکنند. اين اطلاعات ثبت شده و براي نتيجه گيري درباره فضا و کيهان ترسيم ميشوند.

بقیه را در ادامه مطلب بخوانید

ادامه نوشته

ارتباط سنجش ازدور و سيستم اطلاعات جغرافيايي (مکمل مباحث فصل 4 جغرافیا ی چهارم)

 ارتباط سنجش ازدور و سيستم اطلاعات جغرافيايي    

اطلاعات دورسنجي پس از تصحيح هندسي، ميتوانند ساير اطلاعات جغرافيايي را تحت پوشش قرار ميدهد.

همانطور که در بخش GIS اشاره شد ، سیستم اطلاعات جغرافیایی شامل اطلاعاتی اساسی درباره بسیاری از عوامل است که باید در همه برنامه ریزی ها و در تمامی نواحی جغرافیایی بررسی و دقت شود . آمار و اطلاعات مربوط به توپوگرافی ، آب و هوا ، وضعیت خاک ها و تراکم انسانی ، چگونگی مالکیت اراضی و غیره از آن جمله اند . کار عملیات دور سنجی این است که می تواند بسیاری از اطلاعات مورد نظر را در خصوص سیستم GIS فراهم آورد . به عبارت دیگر اطلاعات و داده های زمینی توسط عملیات سنجش از دور گردآوری شده و سپس در یک سیستم جغرافیایی به نام GIS ذخیره می گردد .

تصوير شماتيک از ارتباط بين سيستم اطلاعات جغرافيايي و دور سنجي

اطلاعات دورسنجي پس از تصحيح هندسي، ميتوانند ساير اطلاعات جغرافيايي را تحت پوشش قرار ميدهد. در GIS، از اطلاعات دورسنجي به دو شکل استفاده ميشود که به صورت اطلاعات طبقه بندي شده و اطلاعات تصويري ميباشد.
استفاده از اطلاعات طبقه بندي شده:
نقشه هاي پوشش زمين يا نقشه هاي پوشش گياهي با استفاده از اطلاعات دورسنجي با ساير اطلاعات جغرافيايي همپوشاني ميشود و امکان آناليزهاي تصويربرداري زيست محيطي و تغييرات آن را فراهم ميکند. استفاده از اطلاعات تصويري دورسنجي با اطلاعات جغرافيايي طبقه بندي و آناليز ميشوند و بالاترين ميزان دقت را ايجاد ميکند. اگر ارتفاع زمين و گراديان دامنه به صورت اطلاعات نقشه دربيايد مثلاً زمينهاي برنجکاري شده با زمينهاي مسطح و فلات قابل مقايسه و کنترل کردن است. اگر اطلاعات نقشه با اطلاعات حاصل از دورسنجي ترکيب شوند، نواحي جنگلي و مناطق گرمسيري با کمترين خطا طبقه بندي ميشوند.

برخي اوقات اطلاعات تصويري براي نقشه استفاده ميشوند و پوششي از مرزهاي سياسي، جاده ها، راه آهن و غيره به کار برده ميشود. چنين نقشه تصويري براي تفسيرهاي بصري مورد استفاده قرار ميگيرد.
اگر مدل ارتفاع ديجيتالي (DEM) همراه با اطلاعات دورسنجي به کار برده شود، تصحيح سايه ها در نواحي کوهستاني با تقسيم بر Cos q (q زاويه بين نور خورشيد و نور طبيعي در سطح دامنه دار است).
براي کاربران دورسنجي بدست آوردن نتايج تصويربرداري به تنهايي کافي نيست. براي مثال، براي رديابي تغييرات پوشش زمين در محدوده کافي نيست، زيرا هدف نهايي براي آناليز سبب تغيير يا ارزيابي تغيير ميباشد. بنابراين نتيجه حاصل با نقشه هاي حمل ونقل نيز همپوشاني ميشود. به علاوه، اگر داده هاي کمکي در نقشه با اطلاعات تصويري ترکيب شوند، طبقه بندي تصاوير دورسنجي تصحيح ميگردد.
با توجه به افزايش ادغام اطلاعات حاصل از دورسنجي با اطلاعات جغرافيايي (سيستم اطلاعات جغرافيايي GIS) اطلاعات تصويري و گرافيکي به صورت ديجيتالي ذخيره شده، سپس همديگر را همپوشاني نموده و براي ترسيم مدل ارزيابي ميشود.
فعاليتهاي زير در GIS از اهميت زيادي برخوردار هستند.
1) براي ذخيره و مديريت اطلاعات جغرافيايي
2) نمايش اطلاعات جغرافيايي که به هدف استفاده از آنها بستگي دارد.

3) انجام تحقيقات، آناليز و ارزيابي اطلاعات جغرافيايي

منبع:http://www.ngdir.ir/geolab/PGeoLabExp.asp?PID=196

 

 

آب(مکمل مطالب فصل نهم جغرافیا 1)

 

 

آب

      مقدمه    

آب ماده ای فراوان در کره زمین است. به شکل های مختلفی همچون دریا، باران، رودخانه و... دیده می شود. آب در چرخه ی خود، مرتباً از حالتی به حالت دیگر تبدیل می شود؛ اما از بین نمی رود. هر گونه حیات محتاج آب می باشد.
انسان ها از آب آشامیدنی استفاده می کنند؛ یعنی آبی که کیفیت آن مناسب سوخت و ساز بدن باشد. با رشد جمعیت، منابع آب طبیعی در حال تمام شدن هستند و این مسئله، سبب نگرانی بسیاری از دولت ها در سراسر دنیا شده است. گاهی به دلیل مشکلات کمبود آب، این ماده را جیره بندی می کنند تا مصرف آن را تعدیل نمایند.

 

  ماده ای شگفت انگیز : 

فرمول شیمیایی آب 

آب نوعی ماده مرکب است که از دو عنصر اکسیژن و هیدروژن ساخته شده است. آب را جزو دسته مخلوط ها طبقه بندی نمی کنند، چون خواص آب نه به خواص هیدروژن شبیه است و نه به خواص اکسیژن. از ترکیب دو اتم هیدروژن و یک اتم اکسیژن، یک مولکول آب به وجود می آید. یک قطره آب دارای تعداد بی شماری مولکول آب می باشد. معادله شیمیایی واکنش بین هیدروژن و اکسیژن و تشکیل آب از قرار زیر است:

2H₂ + O₂ = 2H₂O

هر مولکول آب دارای یک ناحیه ی مثبت و یک ناحیه ی منفی است که این دو ناحیه در دو طرف مولکول آب واقع شده اند. شیمی دان ها با کمک شواهد به این نتیجه رسیده اند که مولکول آب شکل خطی ندارد، یعنی به این صورت نیست که دو اتم هیدروژن به صورت خطی در دو طرف یک اتم اکسیژن قرار گرفته باشند (HــOــH). بلکه مولکول آب حالت خمیده ای دارد که اتم های هیدروژن در سر مثبت مولکول و اتم های اکسیژن در سر منفی مولکول آب تجمع پیدا نموده اند.

ادامه نوشته

کاربرد رایانه در آموزش جغرافیا(مرتبط با جغرافیای چهارم متوسطه)

کاربرد رایانه در آموزش جغرافیا 

نگاهی اجمالی بر آغاز کاربرد کامپیوتر در جغرافیا

کامپیوتر ها از اوایل دهه ی 1950 به صورت تجاری وارد بازار شدند ولی در سالهای اولیه مورد استقبال جغرافی دانان قرار نگرفتند ، در اواخر دهه ی 1950 و اوایل دهه ی 1960 علوم جغرافیا دچار تحولات فلسفی و تغییرات عمیق در روش تحقیق شدند . این تحولات (انقلاب کمی ) نامیده شدند .

تحولات مذکور زمینه را برای تغییرات بنیادی در جغرافیا هموار نمودند . کمی گرایی در جغرافیا و همزمانی آن با عرضه ی کامپیوترها در سال های پایانی دهه ی1950 و اوایل دهه ی 1960 توجه جغرافی دانان را به استفاده از کامپیوتر بر انگیخت ولی در این زمان ها که فقط یک دهه از زمان عرضه ی تجاری کامپیوتر به بازار می گذشت مشکلاتی در پیش روی پژوهشگران قرار داد .

 

استفاده از کامپیوتر ضرورتا بایست در قالب برنامه نوتا قبل از ارایه ی اولین زبان

برنامه نویسی سطح بالا در سال 1959 تخصص ویژه ای در زمینه ی سخت افزار و نرم افزار کامپیوتر نیاز داشت . در ایالات متحده ی امریکا از جمله اولین پژوهشگران جغرافیا که عملا کامپیوتر را در تحقیقاتشان به کار گرفتند می توان از گاریسون و توبلر نام برد . آنها در زمینه ی میزان برداشت غلات از زمین های کشاورزی با استفاده از کارتوگرافی داده هایی بدست آوردند و برای کار طبقه بندی داده ها تعیین جداول و استنتاج آماری برنامه نوشتند و برنامه هایشان را به وسیله ی کامپیوتر اجرا کردند .

در بریتانیا موزرواسکات در مطالعات ساختاری شهری و کوپ پاک در زمینه ی ترسیم اطلس جغرافیایی کشاورزی از اسکاتلند و از امکانات پردازشی کامپیوتر در زمان بخوبی استفاده کردند .

دراين دهه ترانزيستوروارد تكنولوژي كامپيوتر شدند. ورودترانزيستور وجايگزيني حافظه هاي مغناطيسي به جاي حافظه هاي لامپي حجم كامپيوترها را به صورت قابل ملاحظه اي كاهش داد، بر سرعت آنها افزود و مصرف آنها را كاهش داد.

اين تحول سخت افزاري در سالهاي پاياني اين دهه با يك تحول نرم افزاري نيز همراه  گشت.اولين برنامه مترجم براي يك زبان سطح بالا نوشته شدهو كار برنامه نويسي نيز بسيارآسانتر شد.در نتيجه گروه بيشتري به استفاده مستقيم از كامپيوتر روي آوردند.در اين سالها جغرافيا نيز همانند بسياري ديگر از شاخه هاي علوم به ويژه علوم انساني باكامپيوتربيگانه بود .از آغاز دهه ي 1960 رفته رفته ولي به كندي بعضي از جغرافي دانان به استفاده از كامپيوتر روي آوردند ودر همين سالها انقلاب كمي ،يعني خروج جغرافيا از كيفي گرايي وتوصيف محض روي داد.بهره وري كامپيوتر در جغرافيا از سال1975 روزبه روزخودر بيشتر نشان مي داد كار تا انجا پيش رفت كه حتي بسياري از دستگاههاي جانبي وحتي انواعي از ميكروكامپيوتر بيشتر براي تحقيقات جغرافي ساخته شدند .

 

ادامه نوشته

فرهنگ تشريحي اصطلاحات جغرافیا

ارتفاع ( Altitude ) : ارتفاع ، بلندي يك ناحيه است كه از سطح تراز دريا اندازه گرفته مي شود.

دايره قطبي ( Antarctic ) : دايره قطبي ، تصوير دايره اي از قطب جنوب در عرض 30  66 جنوبي است .

آنالما ( Analemma ) : آنالما يك تصوير به شكل 8 است كه انحراف خورشيد ( زاويه اي كه خورشيد با استوا مي سازد ) را براي هر روز سال نشان ميدهد . اگر يك عكس فوري را در هر روز در يك زمان معين ( از همان مكان ) از خورشيد بگيريد . در طي يكسال خورشيد يك شكل آنالما را درست خواهد كرد . دليل آن اين است كه زمين از محور خود انحراف داشته و مدار آن به دور خورشيد يك دايره كامل نيست .

آنتي پود ( Antipodes ) : آنتي پودها يك جفت نقطه هستند كه در دو سوي مخالف يك سياره قرار گرفته اند ( مثل قطب شمال و جنوب ) .

 

مجمع الجزاير ( Archipelago ) : مجمع الجزاير مجموعه اي يا زنجيري از جزيره هستند كه با همديگر در دريا يا اقيانوس قرار دارند .

دايره قطبي شمال ( Arctic circle ) : دايره قطبي شمال يك دايره فرضي در عرض 30  66 شمال در اطراف قطب شمال است .

آتول ( Atoll ) : آتول يك حلقه ( يا بخشي از حلقه ) از مرجانهاست كه تشكيل جزايري را در دريا يا اقيانوس مي دهند .

آزيموت ( Azimuth ) : آزيموت زاويه اي است كه يك خط در جهت ساعتگرد با نصف النهار         ( يك خط طولي ) مي سازد .

نقشه باثيمتر ( Bathymetric ) : يك نقشه باسيمتر ، نقشه اي از حجمي از آب بدون كنتورهاي عمق ( كه ايزوباس ناميده مي شوند ) است .

تنگه ( bay ) : تنگه ، آبي است كه از چند جهت توسط خشكي احاطه شده است ( و معمولاً كوچكتر از خليج است ) .

بات ( Butte ) : يك بات سنگ هاي مسطح روي همديگر هستند كه به شكل تپه اي با شيب هاي تند هستند .

كانال ( Canal ) : يك آبراه ساخته دست بشر است كه براي حمل و نقل يا آبياري حفر مي شود .

كانيون ( Canyon ) : كانيون ، دره عميقي با ديواره هاي با شيب تند است كه اغلب توسط رودخانه در زمين حفر مي شود .

ادامه نوشته

نكته هاي كليدي جغرافياي (2)

جغرافياي (2)

تصور شما از يك ناحيه چيست؟

1- ناحيه چيست؟ محدوده‌ي جغرافيايي كه در آن ميان خصوصيات طبيعي، انساني، اجتماعي و فرهنگي تجانس يا هماهنگي و وحدت نسبي وجود دارد.

2- در تعاريف ناحيه چه نكاتي وجود دارد؟ وحدت و همگوني نسبي در يك ناحيه – متفاوت بودن يك ناحيه با ناحيه مجاور

3- عامل تمايز واحدهاي جغرافيايي چيست؟ تفاوت مكان‌ها و پديده‌هاي موجود در آن

4- تقسيم‌بندي واحدهاي جغرافيايي به چه منظور صورت مي‌گيرد؟ شناخت بهتر و آسان‌تر و علمي‌تر كردن مطالعات و تحقيقات درباره‌ي مكان‌ها

5- جغرافيدانان براي تعيين حدود يك ناحيه چه اقدامي انجام مي‌دهد؟ يك يا چند معيار را در نظر گرفته و سپس با توجه به اين معيارها، حدود يا مرزهاي ناحيه را روي نقشه ترسيم مي‌كند.

6- معيارهاي ناحيه‌بندي كدامند؟ طبيعي - انساني

7- مهمترين معيارهاي طبيعي ناحيه‌بندي كدامند؟ توپوگرافي – آب و هوا – خاك – پوشش گياهي

8- مهمترين معيارهاي انساني ناحيه‌بندي كدامند؟ مذهب – زبان – نوع فعاليت اقتصادي

9- ناحيه‌بندي چگونه كاري است و بر چه اساسي صورت مي‌گيرد؟ كاري جغرافيايي كه بر اساس طرز فكر يك جغرافيدان و شيوه ي كار او صورت مي‌گيرد.

10- عامل مؤثر در انتخاب معيار براي تعيين حدود يك ناحيه چيست؟ فكر و ذهن جغرافی دان

 
11- مهمترين عامل تشكيل دهنده نواحي طبيعي كدامند؟ آب و هوا

12- مهمترين عناصر آب و هوايي كدامند؟ دما و بارش

13- سه عامل مؤثر در آب و هواي يك ناحيه چيست؟ ميزان انرژي تابشي در عرض‌هاي جغرافيايي مختلف – فاصله از دريا – وضعيت ناهمواري‌ها

14- اولين و مهمترين تأثير خورشيد بر اتمسفر كدام است؟ گرم كردن هواي اطراف كره زمين به ميزان مختلف

15- علت تفاوت دما در عرض هاي جغرافيايي مختلف چيست؟ نحوه‌ي تابش خورشي

16- ويژگي آب و هوايي سرد كوپن كدام است؟ پوشش گياهي درختان مخروطي، زمستان سرد، سردترين ماه

17- ويژگي آب و هوايي معتدل كوپن كدام است؟ جنگل‌هاي خزان‌دار – زمستان ملايم – سردترين ماه بن و

18- ويژگي آب و هوايي حارّه‌اي كوپن كدام است؟ جنگل‌هاي حاره‌اي – فقدان زمستان – دما در تمام سال بالاي

19- ويژگي آب و هوايي خشك كوپن كدام است؟ نامناسب براي رشد درخت – كمبود بارش -

20- ويژگي آب و هوايي قطبي كوپن كدام است؟ عدم رويش درخت به علت سرما – فقدان تابستان – هيچ ماهي بالاي 10 درجه نيست -

 
21- سه ناحيه‌ي كلي آب هوايي را بر اساس تابش خورشيد نام ببريد؟ گرم – معتدل - سرد

22- دماي ميانگين سالانه بالاي 20 درجه مربوط به چه نوع آب و هوايي است؟ گرم

23- دماي ميانگين سالانه 20-8 درجه مربوط به چه نوع آب و هوايي است؟ معتدل

24- دماي ميانگين سالانه كم‌تر از 8 درجه مربوط به چه نوع آب و هوايي است؟ سرد

25- چرا در محيط باز فشار هواي سرد بيش‌تر است؟ در اثر گرما مولكول‌هاي هوا از هم دور شده و تراكم مولكولي كاهش مي‌يابد كه نتيجه‌ي آن كم‌تر شدن تعداد ذرات در حجم معين است.

26- فشار هوا در سطح قاره‌ها چگونه است؟ در شب‌ها و زمستان بيش‌تر از روزها و تابستان است.

27- پيامد اختلاف فشار بين دو ناحيه چيست؟ چرا؟ وزش باد، زيرا هواي سرد سنگين‌تر و فشار بيش‌تري دارد.

28- علت پيدايش مركز پرفشار و كم‌فشار متوالي در زمين چيست؟چرخش زمين به دور خود

29- وجود كمربندهاي متوالي پرفشار و كم‌فشار چه مسأله‌اي را به وجود مي‌آورد؟ ايجاد بادهاي ثابت جهاني

30- علت بارندگي زياد درعرض‌هاي 40 تا 50 درجه چيست؟ برخورد بادهاي مخالف نواحي قطبي و معتدله.
 
31- معيارهاي تقسيم‌بندي آب‌و هوايي كوپن چيست؟ بر اساس بارش، دماي ماهانه و سالانه و تأثير آب و هوا در پوشش گياهي.

32- بخش زنده‌ي محيط زمين را چه مي ‌نامند؟ بيوسفر.

33- گياهان و جانوران چگونه با هم ارتباط برقرار مي‌كنند؟ از طريق مبادله‌ي ماده و انرژي ناشي از خورشيد

34- چرا گياهان سبز توليدكنندگان اصلي و مهم‌ترين بخش زنجيره‌ي غذايي به شمار مي‌روند؟ زيرا از طريق عمل فتوسنتر غذاسازي مي‌كنند و جانوران ديگر به آن‌ها وابسته‌اند.

35- در جغرافياي زيستي چه مسائلي مورد مطالعه قرار مي گيرد؟ پراكندگي گونه‌هاي گياهي و جانوري.

36- تأثير فراواني بارش در نواحي استوايي و كمبود بارش در نواحي عرض‌هاي بالا چيست؟ درختان متنوع با ارتفاع زياد تبديل به درختان كوتاه قد مي‌شوند.

37- عوامل مؤثر در پراكندگي گياهان و جانوران كدام‌اندو از اين ميان كدام يك مهم‌تر است؟ آب و هوا، خاك، ارتفاع (آب و هوا مهم‌تر است).

38- خاك چيست؟ محصول نهايي هوازدگي و تخريب فيزيكي و شيميايي سنگ‌ها.

39- هوموس چيست؟ به گياخاك يا بخش آلي خاك مي‌گويند كه حاصل باقيمانده گياهان و اجساد جانوران پوسيده است.

40- انواع خاك را نام ببريد؟ قطبي و نيمه سردسير – معتدل – مرطوب استوايي - بياباني

 

41- چند عامل مؤثر در تغيير نواحي مختلف خاك؟ قابليت كشاورزي داشتن – محل تشكيل – تركيب شيميايي

42- خاك‌هاي نواحي قطبي در كدام قسمت جهان مشاهده، مي‌گردد؟ شمال كانادا – اروپا و آسيا

43- پوشش گياهي نواحي قطبي كدام است؟ جنگل‌هاي مخروطي

44- خاك لاتريت از نظر رنگ چگونه است؟ زرد يا قرمز

45- خاك چرنوزيوم در كدام نواحي جهان ديده مي‌شود؟ جنوب روسيه – ناحيه‌ي پامپاي آرژانتين – پريري در آمريكاي شمالي

46- بهترين خاك كدام است و دليل آن؟ چرنوزيوم – به علت داشتن هوموس زياد

47- عيب خاك نواحي قطبي چيست؟ چرا؟ فقير بودن از نظر هوموس و تركيبات كربني به دليل يخ‌بندان و كند شدن عمل تجزيه

48- يك ويژگي مثبت و يك ويژگي منفي خاك بيابان چيست؟ مثبت، غني بودن مواد كاني – منفي: فقير بودن مواد آلي

49- چرا فشار هوا در سطح قاره‌ها در شب‌ها و زمستان بيش‌تر از روزها و تابستان است؟ زيرا در شب‌ها و در زمستان‌ هوا نسبت به روزها و تابستان سردتر بوده و تراكم مولكولي هوا در واحد حجم بيش‌تر مي‌شود.

50- عوامل تشكيل دهنده‌ي خاك؟ سنگ اوليه – اقليم – شيب زمين – زمان تشكيل – زندگي گياهان و جانوري

51- نام خاك ناحيه‌ي قطبي؟ پودزول

52- اكوسيستم چيست؟ به مجموعه‌اي از موجودات زنده و محيط فيزيكي غير زنده كه با هم در ارتباط هستند.

53- دليل مشكل بودن تعيين مرز نواحي جانوري؟ مهاجرت و جابه‌جايي دائم جانوران

54- ناحيه‌بندي يعني چه؟ تقسيم‌بندي يك فضاي جغرافيايي به واحدهاي كوچك‌تر بر اساس معيارهاي مختلف

55- بيش‌ترين تعداد و تنوع گونه‌ها مربوط به كدام زيست‌بوم است؟ استو

ادامه نوشته

نكته هاي كليدي جغرافياي (1)

جغرافياي 1


جغرافيا علمي براي زندگي

1- محيط‌هاي مختلف تشكيل دهنده‌ي كره‌ي زمين كدامند؟ سنگ كره (ليتوسفر)- هوا كره (اتمسفر) – آب كره (هيدروسفر)

2- اجزاي محيط طبيعي را نام ببريد؟پوشش گياهي- رودخانه – درياچه- هوا – جانوران – ناهمواري‌ها

3- هدف علم جغرافيا: راهنمايي انسان – كمك به او در زندگي

4- كاربرد مهم دانش جغرافيا: تعيين مكان مناسب براي زندگي و فعاليت

5- مزيت عكس‌هاي هوايي: ارائه‌ي تصوير همه جانبه از محيط

6- محيط طبيعي در كل چگونه مجموعه‌اي است؟ متعادل

7- وظيفه‌ي انسان ضمن زندگي در محيط چيست؟ برخورد آگاهانه با محيط از طريق شناخت پديده‌ها و كشف روابط آن‌ها.

8- انسان در كدام محيط‌ها به سختي كار مي‌كند؟ نواحي قطبي و بياباني

9- انسان چگونه در طول زمان رابطه‌ي خود را با محيط تغيير داده است؟ از طريق استفاده از قدرت تفكر و خلاقيت خود كه ابزارهاي مختلفي را براي استفاده از محيط ساخت

10- جغرافي‌دانان نقش خود را چگونه ايفا مي‌كنند؟ با استفاده از ويژگي علم جغرافيا كه همانا داشتن ديد تركيبي يا كل‌نگري مي‌باشد به مطالعه ي همه جانبه‌ي پديده‌ها پرداخته و به حل مشكل مي‌پردازد.

11- راه‌هاي كسب اطلاعات جغرافيا كدام‌اند؟ كتاب‌ها – آمارنامه‌ها – پرسش‌نامه‌ها – نقشه‌ها – نمودارها- عكس‌هاي هوايي و عكس‌هاي ماهواره‌اي.

12- نقشه‌ها داراي چه قابليت‌هايي هستند؟ قابليت نمايش پراكندگي عوارض و پديده‌هاي انساني و طبيعي.

13- در چه صورتي جزئيات در نقشه‌ها بهتر نمايش داده مي‌شود؟ در صورتي كه نقشه بزرگ‌تر باشد.

14- امروزه از عكس‌هاي هوايي در چه زمينه‌اي استفاده مي‌شود؟ احداث جاده‌هاي بين شهري، حفر تونل‌ها، جنگل كاري‌هاي مصنوعي – تعيين محدوده پارك‌هاي وحش – تأسيس سدها و كارهاي عمراني.

15- كارايي عكس‌هاي هوايي چه زماني بهتر معلوم مي‌شود؟ زماني كه از يك ناحيه به فاصله چند ماه يا چند سال تصاوير متعددي گرفته شود.

16- دو ويژگي عكس‌هاي ماهواره‌اي؟ رنگ‌آميزي خاص هر پديده – نمايش داده‌ها بر روي كاغذ يا صفحه نمايش كامپيوتر

17- تصاوير ماهواره‌اي چه ديدي را به دست مي‌دهند؟ چرا؟ ديد تركيبي – زيرا اجزاي گوناگون يك محيط را يك جا و به هم پيوسته به نمايش مي‌گذارند.

18- بر روي تصاوير ماهواره‌اي چه مسائلي قابل تشخيص است؟ چگونگي توسعه‌ي يك شهر. از بين رفتن جنگل‌هاي يك ناحيه، ميزان محصولات كشاورزي، آثار كم‌آبي و خشك‌سالي

19- در كدام محيط‌ها رابطه انسان و طبيعت سخت است؟ نواحي قطبي و بيابان‌ها

20- جغرافيدان اطلاعات مربوط به وضعيت آب و هواي يك ناحيه را چگونه به نمايش مي‌گذارد؟ به صورت نمودارها

حتما ادامه ی مطلب را بخوانید...

ادامه نوشته

ارتباط عمیق اقیانوس ها و شرایط اقلیمی جهان ما و بررسی افزایش سطح آب ها (مکمل مطالب درس 8 جغرافیا1وفص

              

ارتباط عمیق اقیانوس ها و شرایط اقلیمی جهان ما و بررسی افزایش سطح آب ها  

اقیانوسها، % ۷۱ از سطح زمین را پوشانده اند، که این میزان حدود % ۹۷ از آبهای جهان را تشکیل می دهد، این آبها انواع گونه های دریایی را در خود جای داده اند و به روش های گوناگون شامل چرخه های گرمایی مشهور به رسانگرهای بزرگ اقیانوسی، در تنظیم آب و هوای سیاره نقش دارند.

 اگر در مورد جهان و این چرخه وارونه فکر کنید، آسان ترین کار این است که از بخش شمالی اقیانوس اطلس در نزدیکی گرینلند و ایسلند آغاز نمایید. در آنجا سطح آب کاهش می یابد و  آبها از طریق اقیانوس اطلس به سمت جنوب سرازیر می شود و در نهایت به اقیانوس جنوبی می رسد...

سپس جریان های بسیار قوی در اقیانوس جنوبی آب را مجدداً توزیع می کند، و آن را به سراسر جهان از جمله به قطب جنوب می رساند. سپس این آب از هندوستان و اقیانوس آرام می گذرد و در نهایت به اقیانوس جنوبی باز می گردد و به تدریج گرم می شود و مجدداً سبکتر می شود. و بعد مجدداً از طریق اقیانوس آرام به بخشهای بالایی اقیانوس می آید، و چرخه حرکتی آن بسته می شود وسها، % ۷۱ از سطح زمین را پوشانده اند، که این میزان حدود % ۹۷ از آبهای جهان را تشکیل می دهد، این آبها انواع گونه های دریایی را در خود جای داده اند و به روش های گوناگون شامل چرخه های گرمایی مشهور به رسانگرهای بزرگ اقیانوسی، در تنظیم آب و هوای سیاره نقش دارند.

 اگر در مورد جهان و این چرخه وارونه فکر کنید، آسان ترین کار این است که از بخش شمالی اقیانوس اطلس در نزدیکی گرینلند و ایسلند آغاز نمایید. در آنجا سطح آب کاهش می یابد و  آبها از طریق اقیانوس اطلس به سمت جنوب سرازیر می شود و در نهایت به اقیانوس جنوبی می رسد...

سپس جریان های بسیار قوی در اقیانوس جنوبی آب را مجدداً توزیع می کند، و آن را به سراسر جهان از جمله به قطب جنوب می رساند. سپس این آب از هندوستان و اقیانوس آرام می گذرد و در نهایت به اقیانوس جنوبی باز می گردد و به تدریج گرم می شود و مجدداً سبکتر می شود. و بعد مجدداً از طریق اقیانوس آرام به بخشهای بالایی اقیانوس می آید، و چرخه حرکتی آن بسته می شود

  اتمسفر است.اقیانوس ها با جذب گرما، به پایداری دمای زمین کمک می کنند و ظرفیت جذب گرمای آنها هزار برابر بیشتر از اتمسفر است.

جریان های حرارتی مقدار زیادی از گرمای مناطق کم ارتفاع اقیانوس اطلس در نزدیکی استوا را به مناطق مرتفعی  در نزدیکی قطب شمال در اقیانوس اطلس منتقل می کند. کل سیستم آب و هوایی با اقداماتی که در این چرخه های حرارتی روی می دهد، سازگار است.

اقیانوس ها به این خاطر بر شرایط اقلیمی تأثیر بسیار دارند که مقدار زیادی از گرما و دی اکسید کربن را ذخیره میکنند. لذا چندین متر از آبهای سطح اقیانوس می تواند بیشتر از کل اتمسفر، به جذب گرما بپردازد. لذا وقتی در مورد گرمایش جهانی در ۵۰ سال گذشته حرف می زنیم، در واقع در مورد گرم شدن اقیانوسها سخن می گوییم. زیرا حدود ۸۰ یا ۹۰ درصد از گرمای زمین که در طول ۵۰ سال گذشته، توسط سیستم زمین ذخیره شده، به اقیانوسها رفته است و لذا اقیانوسها بر شرایط اقلیمی تأثیر دارند و این یعنی بررسی اقیانوس روشی مهم برای بررسی تغییرات اقلیمی است، زیرا گرما در اقیانوسها ذخیره می شود.

دانشمندان برآورد می کنند که در حال حاضر، اقیانوسها یک سوم تا % ۴۰ از  دی اکسید کربن ناشی از فعالیت های انسان را جذب می کنند.

تحقیقات اخیر از دکتر جفری پارک از مؤسسه تحقیقات بیوسفری در دانشگاه ییل آمریکا، چنین نتیجه م که  در دهه های اخیر، در ظرفیت جذب اقیانوسها تغییراتی روی داده که این امر به علت گرم شدن آنها بوده است. اگر اقیانوس ها به عنوان جایی برای ذخیره کربن نباشند، سطح دی اکسید کربن در اتمسفر بسیار بالاتر از میزان کنونی آن، ۳۹۲ واحد در هر میلیون می رسد، و شاید به میزان خطرناک ۵۰۰ – ۶۰۰ واحد در میلیون نیز برسد. 

از دیگر جنبه های مهم در این زمینه این است که اقیانوس ها مقدار زیادی از دی اکسید کربنی که با سوزاندن سوخت های فسیلی و پاکسازی زمین ها به اتمسفر زمین وارد می کنیم را جذب می کنند و یک سوم از این آلاینده ها وارد اقیانوس می شود. اگر اقیانوس، آن مقدار دی اکسید کربن را جذب کند، روند تغییرات اقلیمی کند می شود. اقیانوس ها به کاهش یا متعادل ساختن تغییرات اقلیمی کمک می کنند و اگر نباشند همه دی اکسید کربن  در اتمسفر می ماند.

اگر این چرخه های حرارتی به خاطر تغییرات اقلیمی، بسیار کند و یا متوقف شوند، چه چیزی روی می دهد؟

به ادامه مطلب بروید  

ادامه نوشته

یخچالها(فصل پنجم جغرافیای 2همراه باتصاویر متحرک)

یخچالها

يخچال ها توده هاي يخي هستند كه در اثر تبلور مجدد برف تشكيل مي شوند. يخچال ها مي توانند تحت تأثير نيروي جاذبه از حركت و جريان روبه جلو برخوردارشوند.

بطور دائم 7% سطح كل خشكي هاي زمين از برف پوشيده شده است . درياها و رودخانه هاي يخ متحرك به يخچال هاي طبيعي شهرت دارند. در قلب قطب شمال، قطب جنوب و مناطق كوهستاني و مرتفع زمين يخچال هاي طبيعي فراواني وجود دارند. يخچال ها در گذشته از گستردگي بيشتري برخوردار بوده اند، به طوريكه نواحي كه امروزه نواحي معتدل زمين را شامل مي شوند در دوره هاي يخچالي گذشته پوشيده از يخچال هاي طبيعي بوده اند. يخچال ها عامل مهم در فرسايش، حمل و نقل و رسوب گذاري در دوران هاي مختلف زمين شناسي و همچنين در حال حاضر مي باشند.

 

چگونگي تشكيل  يخچال

حد ارتفاع برف هاي دائم خط تعادل نام دارد كه با عرض جغرافيايي ،جهت قرارگيري دامنه، فراواني بارندگي وديگر شرايط محلي نظير بادهاي گرم و زمان نزولات تغيير مي كند. بطور مثال متوسط اين حد در نواحي قطبي و نزديك قطب تا ارتفاع 600 متر از سطح دريا، در منطقه آلپ 2800 تا 3100 متر و در مناطق استوايي به 5400 تا 5800 متر مي رسد. اين حد تعادل در دماوند در ارتفاع 3500 متري واقع است.

در شرايط اقليمي مناسب بخشي از برف ممكن است تابستان را بدون ذوب شدن پشت سر گذاشته و به تدريج با گذشت سالها اين انباشتگي رشد عميق تري يافته و درنهايت مي تواند منجر به تشكيل يخچال طبيعي شود.

بلورهاي يخ سازنده يخچال هاي طبيعي نوعي كاني به شمار آمده و توده هاي يخ يخچال هاي طبيعي كه از تعداد زيادي بلورهاي بهم قفل شده بوجود مي آيد نوعي سنگ دگرگوني محسوب مي گردد ،كه همچون ديگر سنگهاي دگرگوني با افزايش دما ذوب ميشوند.

     

طبقه بندي يخچال هاي طبيعي

يخچال هاي طبيعي جهان به چهار دسته اصلي طبقه بندي مي شوند:

1- يخچال هاي دره اي (Valley glaciers)2- يخچال هاي كوهپايه اي (pediment glaciers)3- يخچال هاي پهنه اي (Ice sheets)4- يخچال هاي قاره اي (Continental glaciers).

يخچالهاي دره اي در واقع رودهايي از يخ هستند كه در دره هاي مناطق كوهستاني جريان دارند و همانند رودها از پهنا و عمق و طولهاي متفاوتي برخورداند. يخچال هاي كوهپايه اي يا كوهستاني، را كه گاه يخچال هاي آلپي نيز مي نامند، يخچال هايي هستند كه در دامنه كوههاي مرتفع تغذيه شده و از پهلوي كوهها به طرف پايين جريان مي يابند. يخچال هاي كوهستاني بسيار كوچك را يخچال هاي ديواره اي (Cliff glaciers) و يخچال هاي آويزان يا معلق (Hanging glaciers) و يخچالك (glacieret) مي نامند.

از آنجا كه سرعت حركت پهلوها و كف هر يخچال بر اثر اصطكاك ناشي از تماس با ديواره و بستر دره كاهش مي يابد، بيشترين سرعت يخچال معمولاً در محلي بالاتر از كف دره و در ميانه يخچال مي باشد حركت يخچال هاي طبيعي از چند سانتيمترتا چند متر در روز متفاوت است. اگرچه حركت  اكثر يخچال ها كند است اما گاهي برخي از آنها حركتي بسيار سريع از خود نشان مي دهند كه موج (surge) ناميده مي شود. سريعترين پيشروي كه بوسيله مشاهدات واقعي مورد تأييد و تصديق قرار گرفته برابر با 110 متر در روز و متعلق به يخچال كويت] واقع در كوههاي شمال هندوستان بوده است علت حركت سريع يخچال ها را نبود ثبات يخچال مي دانند، كه به نيروي جاذبه اجازه مي دهد يخچال ها را از روي سطحي كه بر آن قرار گرفته اند حركت دهد. انباشت مقادير ي آب اضافي در كف يخچال يكي از راههايي است كه احتمالا موجب افزايش فشار در داخل يخچال شده و در نتيجه ذوب شدن يخ در كف يخچال، موجب حركت آن شود.

يخچال هاي سرد و گرم

تمام يخچال ها سرد هستند اما برخي از آنها سردتر از حد معمول مي باشند. يخچال سرد، يخچالي است كه در طول ماههاي تابستان نيز هيچگونه ذوبي در آن صورت نمي گيرد و دماي آن هميشه زير نقطه انجماد است ولي يخچال گرم يخچالي است كه در فصل تابستان به نقطه ذوب مي رسد.

 

ادامه نوشته